Wysłać SMS czy esemesa? Profesor Miodek odpowiada

Jan Miodek
Prof. Jan Miodek
Prof. Jan Miodek Arkadiusz Gola
Wysłać wysłać SMS, esemesa, SMS, czy sms? Jak mówić poprawnie? To jedno z pytań, na które odpowiada dziś w swoim tekście prof. Jan Miodek, językoznawca.

Oto dwa zdania pytające - fragmenty pewnego wywiadu prasowego: „A od rodziców dostawał pan czasem strzała w tyłek?” i „A dzisiaj na co ma pan smaka?”. Pokazują one, jak silna we współczesnej polszczyźnie jest tendencja do tworzenia uruchomionych fleksyjnie bierników od wszystkich rzeczowników rodzaju męskiego - nie tylko od żywotnych. Ba, nawet od takich, jak strzał i smak, które w drugim przypadku (dopełniaczu) mają stabilną końcówkę „-u” (nie miał celnego strzału, nie widziałem tego strzału, na nic nie mam smaku, nie czuł smaku). Widzimy, że zaopatrzono tutaj te dwa słowa w końcówkę „-a” (strzała, smaka), byle tylko zrównać biernik z dopełniaczem, a w tym drugim przypadku to rzeczowniki żywotne mają końcówkę „-a”, biernik zaś tychże żywotnych równy jest zawsze dopełniaczowi (widzę syna - tak jak nie widzę syna, mam brata - nie mam brata, zaprosiłem wuja - nie zaprosiłem wuja itp.). Zacytowane przykłady - „dostawać strzała”, „mieć smaka”, które odbieram w konwencji żartu gramatycznego - przylegają do typowych w języku dzieci syntagm „zagramy mecza” (choć także mecz ma stabilną postać dopełniacza meczu), „puść sygnała” (mimo dopełniacza sygnału), „kup rowera” (mimo dopełniacza roweru), „zawiąż buta”, „wytrzyj nosa”, „kup komputera”.

W aspekcie ewolucyjnym - powiedzmy to teraz - dzieje biernika liczby pojedynczej rzeczowników męskich wyraźnie zmierzają ku stanowi, którego przejawem są przywołane dzisiaj przykłady. Oto na początku dziejów naszego języka czwarty przypadek wszystkich rzeczowników - żywotnych i nieżywotnych - równy był przypadkowi pierwszemu (z tego okresu zachował się - dlatego że jest często używany - zwrot wyjść, wychodzić za mąż). Potem uruchomiono fleksyjnie rzeczowniki żywotne, które w bierniku stały się równe dopełniaczowi (kryć się za męża, ręczyć za męża). A jeszcze później - zaczęły do tej grupy dołączać rzeczowniki nieżywotne: palić papierosa, grać w bridża (w tysiąca, w kosza, w tenisa), tańczyć walca (twista, mazura, kujawiaka), kupić opla (mercedesa, fiata), wygrać gema, przegrać seta, mieć pecha, strzelić gola, położyć pilota (na stole), jeść arbuza (melona, kotleta, sznycla) obok jeść arbuz, melon, kotlet, sznycel. I ten proces trwa!

Za poprawne uznaje się przecież syntagmy wysłać SMS-a (esemesa), odebrać SMS-a (esemesa), odebrać e-maila (mejla), odpowiedzieć na e-maila (mejla), rozmawiać przez skype’a - obok wysłać SMS (esemes), odebrać SMS (esemes), odebrać e-mail (mejl), odpowiedzieć na e-mail (mejl), rozmawiać przez skype - tak jak obok tradycyjnych połączeń z biernikiem równym mianownikowi: zdobyć hat trick, uzyskać walkower, polecać bestseller, które kojarzę z latami swego dzieciństwa i młodości, słyszy się i widzi coraz częściej: zdobyć hat tricka, uzyskać walkowera, polecać bestsellera.

Powrót na siłownię - na jakich zasadach?

Wideo

Komentarze 16

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

k
kasia

kohanie jest zepranie

t
ty nie podpierdalaj!

wiesz kto,

ojczyźniana polszczyźniana

M
M

Ale wywody oj oj nie chce sie czytać aż....
bełkotttttt.....

f
ferdek kiepski

'puścić bonka' kurde?

a
ajddf

Przreciez to się nie zmieni póki nie zmieni się wlasciciel. Wiem, ze co poniektórzy myslą, ze to pisowskie fanaberia, ale na prawdę obcy kraj nie ma interesu w tym aby w w kraju-sąsiedzkim było dobrze. Maja tylko taki interes aby nie było zagrazająco krakowi właścicielowi. Dopóki polscy "inteligencji" nie zrozumieją, że to nie pisowskie ani dolnospoleczne i populistyczne fanaberie, tylko prawda, doputy nasz kraj nigdzie nie zajdzie.

???

a ulica Świdnicka jest od Świdnicy czy od Świdnika?

G
Gość

to Twój komentarz nigdy by się nie ukazał. Uzasadniłabym jednym wyrazem - obraźliwy.

m
morzna

tylko rozpocznij od "Witam"

j
jeffrey

najwyraźniej ci przyzwoici, wykształceni ludzie nie są tacy przyzwoici jeśli dla marnych paru groszy gotowi są nurzać się w takim szambie

o
oglądacz (z odrazą)

Dziwię się, że przyzwoici, wykształceni ludzie, którzy coś w swoim życiu osiągnęli (ciężka pracą), godzą się na publikację swoich imion i nazwisk w tym brukowym rynsztoku dla roboli udającym rzetelną, przyzwoitą i wiarygodną gazetę. Ba! Dziwi, że w ogóle chcą mieć cokolwiek wspólnego z gazetawroclawska.pl

Dopóki redakcja Gazety Wrocławskiej nie zacznie w trybie rzeczywistym moderować komentarzy na forum, tak, by byle szmaciarz i prostak nie mógł dowolnie i nieograniczenie w wulgarny sposób bełkotać, co mu ślina na parszywy język przyniesie - jakiekolwiek "na serio" traktowanie gazetawroclawska.pl nie jest możliwe

...ot, śmieciowa lokalna tuba dla wszelkiej maści prymitywów, sfrustrowanych nieudaczników którym się w życiu nie powiodło (zazwyczaj na własne życzenie), prymitywnych roboli (tych fizycznych, jak i umysłowych) o radykalnych, zero-jedynkowych poglądach, czy zwyczajnych, zdemoralizowanych młodocianych gówniarz z nudów i dla wywołania oburzenia wypisujących najohydniejsze komentarze

Niestety nic nie wskazuje, aby sytuacja miała się zmienić, wszak to te wulgarne, nienawistne, odrażające, prostackie komentarze przyciągają rzesze klikaczy (bo ciężko ten mentalnie i intelektualnie gimnazjalno-więzienny motłoch nazwać czytelnikami) - a to są pieniądze, to są zyski, a to zamyka temat moderacji forum i/lub wprowadzenia płatnego dostępu do niego

W końcu jedynymi gazetami jakie rok rocznie notują zwiększanie nakładu, są Fakt i Super Express, co świadczy dobitnie czego oczekują, co wzbudza zainteresowanie, jakie ̶t̶r̶e̶ś̶c̶i̶ obrazki i zdjęcia polscy "czytelnicy" uznają za interesujące i wartościowe i chcą za to płacić

Niemniej, ryba psuje się od głowy, a osoby zatrudnione w Gazecie Wrocławskiej w charakterze media-worker'ów, swoją mentalnością, (nie)przyzwoitością i całościowym (anty)warsztatem, nie odbiegają zbytnio od typowego forumowego komentatora-klikacza, wydalającego długo skrywaną cuchnącą zawartość na forum

Raz jeszcze wyrażam zdziwienie i zaskoczenie, że osoby takie jak Profesor Miodek, chcą mieć cokolwiek wspólnego z gazetawroclawska.pl, wszak tu zdecydowanie pasują "autorytety", takie jak; bezrobotna Halina grzmiała(..), mechanik Darek powiedział(..), parkingowy Staszek oświadczył(..), operator wózka widłowego Robert zakomunikował(..), taksówkarz Mietek poskarżył się(..) czy kontroler biletowy Zdzich zapytał(..) - to by byli właściwi ludzie, na właściwym miejscu! ...a nie jakieś tam, panie dzieju, Profesory Miodki, czy inne takie dziwactwa

E
Ela

czekolady dają w krwiodarstwie

z
zieeeewww...

Polska nie będzie normalna dopóki nie wyzdychają wszystkie hieny gmerające po teczkach w poszukiwaniu sensacji.

I
Igma

Patrzę na to zdjęcie i mam do Pana Profesora pytanie.

Tylko tyle?

s
sg

spocznij towarzyszu!

J
Janusz Skoczeń

proszę podać nr telefonu pana profesora może mi też odpisze :))

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3