Najpiękniejsze irysy do ogrodu. Zobacz, jakie wybrać, jak je uprawiać i jakie mają właściwości

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Irysy mają bardzo dużo gatunków i jeszcze więcej odmian. Mogą kwitnąć od wczesnej wiosny do lata. Zobacz, jakie warto posadzić.
Irysy mają bardzo dużo gatunków i jeszcze więcej odmian. Mogą kwitnąć od wczesnej wiosny do lata. Zobacz, jakie warto posadzić. Capri23auto (pixabay.com)
Udostępnij:
Irysy to wyjątkowo piękne rośliny. Mają też kilka ciekawych gatunków. Podpowiadamy, jakie irysy (kosaćce) warto posadzić i jakie warunki trzeba im zapewnić.

Irysy (kosaćce) to popularne i lubiane kwiaty. Jednak najczęściej kojarzymy tylko jeden ich gatunek, czyli irys bródkowy. Jednak te rośliny mają znacznie więcej gatunków i odmian. Różnią się kolorami, wielkością, a także terminem kwitnienia. Poznajcie świat irysów.

Irysy kłączowe i cebulowe

Irysy można podzielić na dwie duże grupy, w zależności od tego, jak wyglądają ich części podziemne. Są to irysy kłączowe, do których należą np. popularne irysy bródkowe, a także syberyjskie oraz żółte. Tworzą one podziemne, spichrzowe kłącza. Drugą grupą są irysy cebulowe, takie jak np. irysy żyłkowane, holenderskie, bucharskie.

Zobaczcie gatunki irysów, które warto mieć w ogrodzie

Irysy o kwiatach jak tęcza

Irysy mają bardzo dużo gatunków, wiele z nich rośnie dziko w Europie. Występują również w Polsce (np. irys żółty, bezlistny, syberyjski), jednak najbardziej rozpowszechnione są w rejonie Morza Śródziemnego. Słowo „irys” oznacza po grecku tęczę. Iris to również imię greckiej bogini tego zjawiska. Nazwy tej używano już w starożytności. Jak pisze Dioskurydes (grecko-rzymski lekarz żyjący w I wieku n.e.):

irys został tak nazwany z powodu swego podobieństwa do tęczy na niebie

Rzeczywiście kwiaty różnych odmian irysów mienią się kolorami, a nawet pojedyncze kwiaty rzadko ograniczają się do jednej barwy. Kwiaty irysów mają po sześć płatków, z czego trzy wewnętrzne są wniesione, a trzy zewnętrzne – opadają w dół. Właśnie te opadające są często wielobarwne i pokryte różnymi wzorami, choć u niektórych odmian kolorowe są wszystkie.

Właściwości i wykorzystanie irysów

Obecnie irysy kojarzą się przede wszystkim z roślinami ozdobnymi. Jednak irysy mają dość bogatą historię i ciekawy zakres wykorzystania.

Polecamy też:

Irysy do produkcji perfum

Kłącza irysów były używane do produkcji perfum i to już w okresie 2100–1900 p.n.e. na Krecie. Znaleziono pochodzące z tego okresu pozostałości oleju irysowego. Informacje o używaniu kłączy irysów pojawiają się także w nieco późniejszych zapisach pochodzących z mykeńskich pałaców na lądzie greckim (ok. 1200 p.n.e.). Irysowe perfumy były popularne także m.in. w antycznej Grecji i Rzymie – pisze o nich np. Teofrast i Pliniusz Starszy.

Korzeń irysa należy poddać odpowiedniej obróbce, aby uzyskać z niego aromat, który w dodatku jest najsilniejszy dopiero po kilku latach. W perfumiarstwie wykorzystuje się przede wszystkim kłącza irysów bródkowych, a także bladych (Iris pallida) oraz Iris florentina. Zapach przypomina aromat fiołków.

Obecnie kłącza irysów i kwiaty są wykorzystywane do barwienia i aromatyzowania niektórych alkoholi (np. dżin Bombay Sapphire).

Zobaczcie gatunki irysów, które warto mieć w ogrodzie

Kosmetyczne i lecznicze właściwości kosaćców

Olejek z irysów wykorzystuje się także w kosmetyce. Działa m.in. nawilżająco, odżywczo, przeciwtrądzikowo, a także rozjaśnia cerę.

Kłącza niektórych irysów wykorzystywano także leczniczo. Ich właściwości doceniano już w starożytności. Dioskurydes polecał je m.in. na kaszel, nasennie, a także zewnętrznie do leczenia wrzodów i trudno gojących się ran. Obecnie w ziołolecznictwie wykorzystuje się m.in. irys żółty, bródkowy i blady. Mają one dość szeroki zakres zastosowania – przy schorzeniach układu oddechowego, pokarmowego, moczowo-płciowego, mięśni, stawów. Trzeba jednak zachować ostrożność i nie stosować ich na własną rękę, szczególnie irysa żółtego, który w nieodpowiednich dawkach jest trujący.

Irysy w sztuce

Warto też wiedzieć, że popularna harcerska lilijka oraz stylizowane lilie, które pojawiały się np. w herbach francuskich królów (fleur-de-lis), wcale nie muszą być liliami, ale właśnie przedstawieniem irysów. Ten znak występuje również w herbach polskich miast, m.in. Bielska-Białej (a dokładniej – to część herbu Bielska) oraz Nysy.

Irysy występowały też jako motyw w malarstwie, np. van Gogh, poza słynnymi słonecznikami, namalował wcale nie gorsze irysy (obraz przedstawiający te kwiaty na rabacie sprzedano w 1987 r. za 53,9 mln dolarów).

Bez względu na dodatkowe zastosowania, kosaćce pozostają pięknymi kwiatami ogrodowymi. Zobaczcie gatunki irysów, które warto mieć w ogrodzie. Przedstawiamy je w kolejności kwitnienia.

Okazje

Zobacz zabawki do wody dla dzieci

miejsce #2

Bestway

Bestway Ślizgawka Wodna 488cm (52326)

84,99 zł43,00 zł-49%
miejsce #3

LEGO

LEGO NINJAGO 71754 Smok wodny

435,05 zł234,90 zł-46%
miejsce #4

Mega Creative

Mega Creative Gra Wodna 474329

10,00 zł5,73 zł-43%
miejsce #6

Smoby

Smoby Green Żaglówka Łódka Do Wody Z Bioplastiku

37,49 zł26,90 zł-28%
miejsce #7

Ses Creative

Ses Creative Kreatywna Zabawa Stać W Mega Bańce

118,52 zł87,86 zł-26%
miejsce #8

LEGO

LEGO NINJAGO 71750 Wodny mech Lloyda

129,99 zł98,49 zł-24%
miejsce #10

Luxma

Zabawki do kąpieli łódź podwodna prysznic 2022AN

77,00 zł58,90 zł-24%
miejsce #11

Lean

Lean Pistolet Karabin Na Wodę Duży Magazynek

92,00 zł72,00 zł-22%
miejsce #12

Lean

Lean Duży Pistolet Karabin Na Wodę 1080ml

121,00 zł97,12 zł-20%
miejsce #13

Luxma

REGULOWANY PRYSZNIC ŻYRAFA DO KĄPIELI GRYZAK 6001

81,00 zł67,70 zł-16%
miejsce #14

Luxma

Zabawki zabawka do kąpieli prysznic ślimak 810DYZ

90,00 zł77,37 zł-14%
miejsce #15

Sambro

Humbo Psi Patrol Plecak Zbiornik Psikawka Na Wodę

59,99 zł53,03 zł-12%
miejsce #16

Luxma

Luxma Pistolet Na Wodę Armata Plecak Jednorożec 153

49,00 zł46,00 zł-6%
miejsce #17

Coccodrillo

Coccodrillo Dmuchana Zjeżdżalnia Wodna (D-9517)

3 399,00 zł
miejsce #21

Bestway

Bestway Zjeżdżalnia Wodna 420 320x260Cm

2 190,00 zł
miejsce #23

Hipo

Hipo Pompka Wodna Rączka 45Cm

7,11 zł
miejsce #25

Aquaplay

Aquaplay Świat Amfibii Niebieski

343,90 zł
miejsce #30

Little Tikes

Little Tikes Stół wodny Statek Piracki 628566

259,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Plac zabaw dla dzieci do twojego ogrodu

miejsce #1

Little Tikes

Huśtawka Little Tikes Huśtawka Głęboka 160459

245,15 zł114,89 zł-53%
miejsce #2

Smoby

Smoby Wielofunkcyjny Plac Zabaw Zjeżdżalnia Domek Z Daszkiem I ...

2 448,77 zł1 329,00 zł-46%
miejsce #3

Bestway

Fisher Price dmuchany zamek trampolina 175x173x135cm

457,12 zł283,63 zł-38%
miejsce #4

Bestway

Bestway Dmuchana Trampolina Dla Dzieci 180X86Cm

309,99 zł219,99 zł-29%
miejsce #8

Sobex

Sobex Huśtawka Koala

697,00 zł
miejsce #9

Sobex

Sobex Huśtawka Koala 2

799,00 zł
miejsce #11

Intex

Intex Dmuchana Trampolina 48260

209,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Jak dawać sobie radę na rynku najmu mieszkań? Zobacz 3 sposoby NA

Materiał oryginalny: Najpiękniejsze irysy do ogrodu. Zobacz, jakie wybrać, jak je uprawiać i jakie mają właściwości - e-Ogródek

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Gazeta Wrocławska
Dodaj ogłoszenie