Jan Miodek: W sklepie dają nam opust, a nie upust!

Prof. Jan Miodek
Profesor Jan Miodek
Profesor Jan Miodek
Często przywołuję zdanie ze "Stylistyki polskiej" Haliny Kurkowskiej i Stanisława Skorupki, uświadamiające nam, użytkownikom polszczyzny, że słowem bardzo nie można już wyrazić żadnych emocji. Czynię tak, by dać odpór niechęci wielu rodaków do konstrukcji typu strasznie się cieszę, strasznie cię kocham, "Ty, niewysłowiony, niezgłębiony Bóg - stałeś się tak straszliwie przystępny" (Jan Paweł II), "Strasznie mnie kusi, żeby powiedzieć wszystkim siostrom klauzurowym swojsko: sprawujcie się dobrze!" (Jan Paweł II), "Okropnie przepraszam" (z "Korespondencji rodzinnej" Zbigniewa Herberta), "Jest tu przeraźliwie pięknie" (z "Korespondencji rodzinnej" Zbigniewa Herberta).

ZOBACZ: JAN MIODEK - PORADY JĘZYKOWE W GAZECIE WROCŁAWSKIEJ
Czym innym są jednak potrzeby stylistycznej ekspresji w codziennym językowym obcowaniu, których przejawem są przytoczone wyżej zdania, a czym innym takie oficjalne sytuacje komunikacyjne, w których strasznie czy straszliwie muszą razić, np. gdy dziennikarz kończący wywiad mówi do swego interlokutora strasznie dziękuję za rozmowę (tu najodpowiedniejsze jest neutralne bardzo albo serdecznie, bardzo serdecznie).

W ostatnich tygodniach w wielu miastach zobaczyłem banery z rzucającą się wszystkim w oko formułą: STRRRASZNY RABAT. Zacznijmy od potrojonego r. Jest ono przejawem bardzo modnych w tej chwili pomysłów graficznych, do których - na ogół - nie zgłaszam merytorycznych zastrzeżeń (nagłówki typu Dłuuuuuuga noc czy Leć, Adamie, leeeeeeć! - ten ostatni, oczywiście, o Adamie Małyszu). Kto mi jednak wytłumaczy, dlaczego na jednym z szyldów widzę zapis Baaazar - z potrojonym a?!

A teraz parę słów o połączeniu strrraszny rabat. - W moim odczuciu nie jest ono udanym pomysłem (powtórzone 3 razy r nie osłabia mojej oceny). Bez kontekstu, bez konsytuacji określenie straszny bliższe jest tutaj prymarnemu - negatywnemu - znaczeniu, niż wtórnemu - pozytywnemu (przecież nie odebralibyśmy w kategoriach dodatnich takich wyrażeń, jak np. straszny sklep, straszny towar, straszny kiermasz, straszne ceny, straszna oferta).

Po strrrasznym rabacie pojawia się w przywołanym dzisiaj banerze przydawka niesamowity. Ona - na pewno wywoła pozytywne skojarzenia, ale i do niej mam zastrzeżenia, bo należy do form bardzo, ale to bardzo w tej chwili nadużywanych: wszystko, co dobre, jest w tej chwili w Polsce do znudzenia niesamowite (zapominają przy tym użytkownicy naszego języka, że przez wieki w przymiotniku tym był obecny znaczeniowy element strachu, grozy, lęku, niepokoju: niesamowity sen, niesamowity widok, niesamowity wyraz twarzy, oczu).

A skoro mówiliśmy dziś o rabacie... - Rodacy Kochani! Jeśli posługujecie się polskim odpowiednikiem tego włoskiego z pochodzenia słowa, używajcie logicznego brzmienia opust. Logicznego, bo oto przecież ktoś nam, mówiąc potocznie, cenę opuścił!!! Obecny już też w słownikach upust, bo większość - niestety - tego wariantu używa, logicznością - najdelikatniej mówiąc - nie grzeszy. Czyż cenę nam upuszczono?!

FLESZ: Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 24

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

m
mio

Ad 1. Jednego tysiąca.
Ad 2. Więcej niż jednego tysiąca.

Dla mnie proste :-)

G
Gość

Hmmm opust? Czy upust??
Jak prof. Miodek zauważa, to pierwsze od opuszczenia ceny.
Ale ja śmiem twierdzić, że ceny się nie opuszcza tylko obniża więc może "obniż"?
Upust - bliższy sercu większości? Tak, tak Panie Profesorze.
A szukając logiki w tym słowie to może jest to upust od upuszczonej krwi - tzw. krwawicy??
A więc bliższe skojarzenie dla handlowca.:-)

w
wbrogowicz@wp.pl

Czy jest różnica w następujących zdaniach. 1. Kraina tysiąca bocianów. 2. Kraina tysięcy bocianów.

M
MG

Tu akurat chodzi o UPUST a nie OPUST :) To dwa różne słowa.

m
masza

jeżeli się nudzisz, a wszystko na to wskazuje, to trzeba odśnieżyć chodnik przed domem!

j
jacenty

Siedzi Masza na żerdzi
I twierdzi,

Że "Nic dziwnego" jest większe od wrony,
Że "sale" się pasą na łące,
Że "upust wody" jest suchy,
Że "podśmiechujki" rosną na dębie,
Że "prof. Miodek" jest lżejszy niż mucha,
Że "tępe łby" są blaszane,
Że "Mi sie..." gryzą ogonem,
Że "syzyfowa praca" zaczyna się z rana,

Ale nikt tego wszystkiego nie słucha,
Bo wiadomo, że Masza jest kłamczucha.

s
stażuje

w GW, stąd literówki są na porządku dziennym.

s
sprawa

była jasna - masz minusa nie za opinię w sprawie jakości zdjęcia, chociaż to trolling, ale za "masakrycznie". Skąd ten wynalazek wziąłeś? Przecież kolega napisał "maskarycznie"!

s
sprawa

była jasna - masz minusa nie za opinie w sprawie jakości zdjęcia, bo z tym się zgadam, ale za "masakrycznie". Co to za wynalazek? W słowniku tego potworka językowego nie ma!

m
masza

bo sami nie będą wiedzieli. Przecież oni rozumieją jedynie "sale". Mizeria umysłowa nie może zajarzyć, że upust to jest wyrażenie techniczne - np. upust wody, a co bardziej nerwowym można by trochę krwi upuścić. Wyrażenie ekonomiczne to jest OPUST i żadne podśmiechujki tego nie zmienią. A prof. Miodka podziwiam - tłuczenie do tych tępych łbów, co to nie widzą różnicy pomiędzy "bynajmniej" i "przynajmniej", ogłaszają publicznie, że "MI się .... " to doprawdy syzyfowa praca.

t
tt

Miodek ze swoim językiem, to żyje jeszcze w średniowieczu.Niech w sklepie napiszą opust,to nikt nie będzie wiedział o co chodzi.

ś
ślązak

to jest jakaś mieszanka (być może pochodzisz z tych samych stron co p M.)

f
fisherman

to na odpust czy opust ;-))) hheheh

t
tuleja

Palenie teczek w ramach promocji?

B
Bartek

Mnie również trudno jest zaakceptować brzmienie wyrazu "upust". Myślałem, że tylko ja mam z tym problem. Rabat.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3