Historia. Honorowy Obywatel Wrocławia od 143 lat

Maciej Łagiewski
Bogdan Zdrojewski
Bogdan Zdrojewski Janusz Wójtowicz
Pierwszym honorowym obywatelem Wrocławia w 1870 roku został baron August von Ende, starosta wrocławski i nadprezydent tutejszej policji. Wrocław stosunkowo późno zaczął przyznawać honorowe obywatelstwo, bowiem w niektórych europejskich miastach nadawano je już od połowy XVIII wieku. W tym roku otrzymał je Bogdan Zdrojewski, były prezydent Wrocławia.

W stolicy Dolnego Śląska przyznawano je nieregularnie, zwykle w dwuletnich odstępach, ale zdarzały się i dłuższe przerwy. Tytuł nadawano za życia najczęściej osobom piastującym wysokie urzędy państwowe i lokalne, przede wszystkim politykom i wojskowym. Ale honorowano też szczególnie wybitnych uczonych, literatów i artystów. W 1885 roku honorowym obywatelem został Adolf Menzel, słynny malarz, urodzony we Wrocławiu profesor Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie.

Nieco później tytuł otrzymał także Gerhart Hauptmann. Przywilej ten zawsze był powodem do dumy dla tych, którzy go otrzymywali. Dlatego nigdy nie mogło go zabraknąć w oficjalnych biografiach i laudacjach. Niektórzy prosili także o umieszczenie tej informacji na swoim nagrobku. We Wrocławiu, na Starym Cmentarzu Żydowskim zachowały się dwa pomniki z taką inskrypcją. Pierwszy należy do Ferdinanda Juliusa Cohna, profesora botaniki Uniwersytetu Wrocławskiego, który obywatelstwo tytularne otrzymał w 1897 roku. Drugi jest miejscem spoczynku Wilhelma Salomona Freunda, honorowego obywatela Wrocławia z roku 1901. Freund zasiadał w składzie Zgromadzenia Radnych Miasta, przez wiele lat był jego przewodniczącym, kierował też Śląską Izbą Adwokacką i był deputowanym do obu izb niemieckiego parlamentu.

Jednak nie zawsze nazwiska osób, które otrzymały honorowe obywatelstwo, są powodem do dumy, szczególnie tych, którym przyznano tytuł w warunkach istnienia państw dyktatury totalitarnej. Niestety nie ustrzegły się tego również władze Wrocławia, które w latach 30. XX wieku nadały tytuł czołowym politykom nazistowskim. Po wojnie osoby te zostały definitywnie usunięte z listy honorowych obywateli Wrocławia. Zgodnie z wyrokami Międzynarodowego Trybunału w Norymberdze prawa obywatelski i związane z nimi wszelkie tytuły i przywileje (w tym również honorowe obywatelstwo Wrocławia) utracili politycy nazistowscy. W powojennej tradycji częściej otrzymywali je politycy, przedstawiciele świata nauki i kultury. W 1978 roku honorowym obywatelem został Mirosław Hermaszewski, pierwszy i jak do tej pory jedyny Polak, który odbył lot w kosmos.

W nowych warunkach ustrojowych Rada Miejska decydowała o nadaniu tytułu Civitate Wratislaviensi Donatus też osobom innej narodowości, zasłużonym dla Wrocławia. Wśród ostatnio uhonorowanych znalazł się Vaclav Havel, Kurt Masur, Norman Davies czy Dalajlama XIV, polityczny przywódca narodu tybetańskiego.

Bardzo rzadko zdarza się, aby honorowe obywatelstwo miast otrzymywały osoby nieżyjące. We Wrocławiu cztery razy pośmiertnie nadano ten przywilej. W 2010 roku honorowymi obywatelami zostali wrocławscy politycy: Aleksandra Natalli-Świat, Władysław Stasiak i Jerzy Szmajdziński, a dwa lata później pośmiertnie tytuł otrzymał Eugeniusz Get Stankiewicz.

Najnowsze informacje dot. koronawirusa

Wideo

Materiał oryginalny:

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3