Wrocławskie obchody 78. rocznicy bitwy o Monte Cassino. Kolejny grób z insygnium „OJCZYZNA SWEMU OBROŃCY”

Janusz Gajdamowicz
Janusz Gajdamowicz
Nagrobek wachmistrza Antoniego Niewęgłowskiego, uczestnika bitwy pod Monte Cassino znowu nabrał należytego blasku.
Nagrobek wachmistrza Antoniego Niewęgłowskiego, uczestnika bitwy pod Monte Cassino znowu nabrał należytego blasku. Arch. DM
Udostępnij:
Już 17 maja - w przeddzień 78. rocznicy bitwy o Monte Cassino odbędzie się uroczystość na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu, gdzie o godz. 13.00 zostanie symbolicznie odsłonięty nowy nagrobek wachmistrza Antoniego Niewęgłowskiego, uczestnika tamtych wydarzeń. W 2017 r. z powodu braku opłat grób został przeznaczony do likwidacji, udało się go jednak uratować i otoczyć należną bohaterowi opieką.

- Wszyscy pamiętamy jak niewiele brakowało, aby 5 lat temu na Cmentarzu Grabiszyńskim zlikwidowano nieopłacony grób Antoniego Niewęgłowskiego, żołnierza spod Monte Cassino. Dzięki zaangażowaniu Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego i wielu społeczników udało się wtedy zapobiec tej likwidacji – opowiada nam Adam Pacześniak, rzecznik prasowy wrocławskiego oddz. IPN. - Dzisiaj możemy już oficjalnie zaprosić wszystkich mieszkańców Wrocławia na uroczystość poświęcenia nowego nagrobka, która odbędzie się we wtorek 17 maja o godz. 13:00 na Cmentarzu Grabiszyńskim. Przemarsz uczestników rozpocznie się od bramy cmentarza, a zakończy w miejscu, gdzie znajduje się grób. Nowy nagrobek to zbudowany według projektu i formatu „wrocławskiego” zupełnie nowy, majestatyczny pomnik stojący w miejscu, gdzie pojawiła się kilka lat temu informacja „grób do likwidacji”. Grób weterana został wpisany do ewidencji pod numerem 1137. Uroczystość zostanie poprowadzona zgodnie z ceremoniałem wojskowym – dodaje Adam Pacześniak.

Jak się okazuje, sytuacja z listopada 2017 r. stała się katalizatorem do poszukania zinstytucjonalizowanych form ochrony mogił bohaterów walczących o wolność Polski. Tak powstał z inicjatywy Oddziału IPN we Wrocławiu i Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego wspólny program „Ocalamy”, w którym oznaczane są groby weteranów walk o niepodległość, insygnium „OJCZYZNA SWEMU OBROŃCY”. Do tej pory w ten sposób oznaczono już ok. 100 żołnierskich mogił.

- Na Dolnym Śląsku spoczywa wielu żołnierzy, którzy zapisali się w historii bitwy. Najbardziej znanym jest zapewne pochowany w Kłodzku plutonowy Emil Czech, który po zdobyciu wzgórza odegrał na kornecie Hejnał Mariacki ogłaszając symbolicznie światu zdobycie Monte Cassino przez żołnierzy II Korpusu Polskiego – przypomina Damian Mrozek, doradca wojewody dolnośląskiego ds. kontaktów z organizacjami pozarządowymi i kombatanckimi. - W Cieplicach-Zdroju pochowany jest kpt. Anatol Tarnowiecki uczestnik bitwy, który wcześniej - w 1942 roku - za konserwy zakupił wszystkim dziś znanego Misia Wojtka - najsłynniejszego kaprala Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Na cmentarzu Św. Rodziny przy ul. Smętnej we Wrocławiu udało się też ustalić 21 żołnierzy, którzy wzięli udział w bitwie, a są to m.in.: Ludwik Stanisław Sosabowski (krewny gen. Stanisława Sosabowskiego) czy Zbigniew Śmietana autor książki "Okruchy z tobruckiego chlebaka" – kontynuuje Damian Mrozek.

Są też jeszcze inne wrocławskie wątki tej wielkiej bitwy. W wyzwoleniu Włoch spod niemieckiej okupacji zginęło wielu polskich żołnierzy. Wśród poległych był także Alojzy Janosz, odznaczony za waleczność pod Monte Cassino orderem Virtuti Militari. Zginął w walkach o Ankonę, 18 lipca 1944 r., a pochowany jest na cmentarzu wojskowym w Loreto. Pozostawił żonę i troję dzieci. Dzisiaj jego syn Ryszard Janosz, jest prezesem Związku Sybiraków we Wrocławiu.

Tegoroczne obchody 78. rocznicy Bitwy o Monte Cassino zwieńczy uroczysta Msza św. odprawiona w środę 18 maja o godz. 18.00 w Kościele Garnizonowym pw. św. Elżbiety, położonym tuż przy północno-zachodniej pierzei miejskiego Rynku. Tego dnia będziemy obchodzić także 102. rocznicę urodzin naszego rodaka, św. papieża Jana Pawła II.

Sylwetka Antoniego Niewęgłowskiego

(archiwum IPN):

Antoni Niewęgłowski, ur. 1 lipca 1911 r. w Kolechowicach (pow. włodawski). Syn Ludwika. Żołnierz 15. Pułku Ułanów Poznańskich podczas Kampanii Polskiej 1939 roku. Po zakończeniu walk znalazł się na obszarze okupowanym przez wojska sowieckie, skąd w kwietniu 1940 roku został deportowany w głąb ZSRS. W 1941 roku na mocy umowy Sikorski-Majski został uwolniony i dołączył do formowanego Wojska Polskiego pod dowództwem generała Andersa. Otrzymał przydział do 3 plutonu 3 szwadronu 1. Pułku Ułanów Krechowieckich ze składu 2. Warszawskiej Brygady Pancernej. Jako żołnierz tej jednostki wziął udział w walkach II. Korpusu Polskiego pod Monte Cassino, Ankoną, nad rzeką Metauro, przy przełamaniu niemieckiej Linii Gotów, a także Bolonią. Antoni Niewęgłowski przeszedł cały szlak bojowy tej jednostki, awansując w międzyczasie ze stopnia plutonowego do wachmistrza. Został również odznaczony m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami. W 1947 roku powrócił do Polski. Zamieszkał we Wrocławiu, gdzie zmarł 11 lutego 1956 roku.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ten rok szkolny był trudny, ale lepszy od ubiegłego

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Gazeta Wrocławska
Dodaj ogłoszenie