Wrocław: Co zrobić z placem Społecznym?

Jarosław Dudycz
Może warto krakowskie rondo Mogilskie przenieść na grunt wrocławski i skonstruować rondo Społeczne?
Może warto krakowskie rondo Mogilskie przenieść na grunt wrocławski i skonstruować rondo Społeczne? Fot. Paweł Relikowski
Plac wymaga przebudowy. Pomysłów jest bez liku. Dużą popularnością cieszy się koncepcja, żeby teren placu zabudować elegancką architekturą, a pod ziemią wytyczyć tunel. A może lepiej zrezygnować z tych rozbuchanych ambicji, a zadziałać trochę skromniej, ale równie konstruktywnie? - pisze Jarosław Dudycz

W swoim wakacyjnym tekście "Wrocław: lata chude, lata tłuste" twierdziłem na łamach "Gazety Wrocławskiej", że Wrocław znacznie przewyższa Kraków w temacie rozmaitych inwestycji, w skuteczności promocji miasta i w zdobywaniu życzliwości turystów.

Zachwycałem się, że Wrocławiowi wszystko się udaje: i komunikacja, i ochrona zabytków, i pozyskiwanie inwestorów, podczas gdy Kraków zdecydowanie zniżkuje, traci i europejski sznyt, i sporo pieniędzy, nie umie także zorganizować żadnej nowatorskiej imprezy kulturalnej. Jest jednak pewna rzecz, którą moglibyśmy w Krakowie podpatrzeć i przetransponować na nasz wrocławski grunt; wiele byśmy na takim plagiacie zyskali, od razu by się nam w mieście łatwiej i ładniej podróżowało.

Tą rzeczą jest krakowskie rondo Mogilskie, jeden z głównych węzłów komunikacyjnych śródmieścia, skrzyżowanie najważniejszych alei nadwiślańskiego grodu. W rondzie Mogilskim zbiegają się ulice prowadzące do istotnych dzielnic miasta, wpada w nie na przykład ulica Lubicz, która łączy się z Plantami i z terenem dworca kolejowego, mnóstwo jest poza tym w obrębie ronda przystanków tramwajowych i autobusowych. A jedną z ważniejszych linii przechodzących przez to założenie urbanistyczne jest linia Krakowskiego Szybkiego Tramwaju, sztandarowego projektu krakowskiej komunikacji, który klarował się z mozołem przez ponad trzydzieści lat.

Rondo Mogilskie jest więc w Krakowie miejscem strategicznym, nie dziwi zatem, że w ostatnich latach zostało gruntownie przebudowane. Było to niegdyś zwykłe rondo, niezbyt estetyczna droga biegnąca po okręgu, oplatająca wysepkę, na której rosły przerzedzone drzewa. Było to rozwiązanie drogowe zbliżone do wrocławskiego ronda Powstańców Śląskich, z tą różnicą, że nie okalały go domy i nie było zabytkowe. Kilka lat temu włodarze grodu Kraka postanowili - co akurat zrozumiałe, bo trudno było utrzymywać dłużej tak brzydkie miejsce - rondo Mogilskie radykalnie odnowić, nadać mu nowoczesną i niezwykle wygodną postać, i dziś jest rzeczywiście bardzo funkcjonalnym i estetycznym miejscem, wizytówką rozbudowanego organizmu komunikacji miejskiej.

To rondo dwupoziomowe, według definicji kodeksu ruchu drogowego nie rondo nawet, a specjalny system estakad - u góry wiją się wstęgi szos, a na dolnym poziomie kryją się tory tramwajowe i wiaty przystanków. Wszystko jest połączone systemem schodów ruchomych, wieloma windami i równiami pochyłymi, nie można również narzekać na rozmieszczenie tablic informacyjnych. Nikt w kompleksie ronda Mogilskiego nie zabłądzi, dyskomfortu nie odczują także osoby niepełnosprawne i starsze. Odkąd przychodzi mi w Krakowie bywać regularnie i na długo tam zostawać, systematycznie rozwijam swoją zażyłość z rondem Mogilskim: trafiam wygodnie do każdego tramwaju, to przede wszystkim, ale lubię także w obrębie konstrukcji ronda spacerować, siedzieć na ławce, podziwiać widoki.

Zapytają Czytelnicy: co może być ciekawego w budowie ze stali i betonu, jakich ona może dostarczać doznań? Otóż w miejscu, gdzie dziś jest rondo Mogilskie, do lat pięćdziesiątych XX wieku znajdowały się zabudowania Bastionu "Lubicz", który był niegdyś, w czasach austriackich, ważnym elementem fortyfikacji Twierdzy Kraków. Był to duży fort reditowy z kaponierami, dobrze umocniony, otoczony fosą. W jego skład wchodziły także koszary, które w czasach okupacji hitlerowskiej zaadaptowano na magazyn. Po wojnie zburzono bastion, teren zniwelowano i wytyczono rondo.
Dziś ruiny fortu, odpowiednio wcześniej oczyszczone i zabezpieczone, widoczne są na dolnym poziomie ronda Mogilskiego, okalają przystanki tramwajowe, stają się miejscem wystaw, ekspozycji o walorach muzealnych i artystycznych. Można między sterczącymi kamieniami dawnego fortu oglądać archiwalne zdjęcia Krakowa, plansze z planami miasta z różnych okresów historycznych, szereg różnych rzeźb i instalacji. Miejsce jest zadbane, prezentuje się naprawdę uroczo, warto je pooglądać uważnie. Mówić już chyba nie trzeba o zaletach komunikacyjnych: auta jeżdżą na górze, oczekujący na tramwaje nie wdychają zatem spalin i nie słyszą ulicznego jazgotu.

Może warto więc rondo Mogilskie przenieść na grunt wrocławski i skonstruować rondo Społeczne? Plac Społeczny wymaga przebudowy, od lat się o tym mówi, pomysłów jest bez liku. Dużą popularnością cieszy się koncepcja - ma ona już nawet pewien wymiar urzędowy i oficjalny - żeby teren placu zabudować elegancką architekturą, a pod ziemią wytyczyć tunel. Tym sposobem plac ma, jak w niemieckich czasach, tętnić życiem, skupiać sklepy i punkty usługowe, miejsca kultury. A piesi mają otrzymać możliwość uroczego spaceru ze Starego Miasta na plac Grunwaldzki. Jak niegdyś, jak w czasach istnienia traktu cesarskiego.

To pomysł wart zastanowienia, monumentalny i w dobrym stylu, ale jednak drogi. Budowa tunelu ma wynieść dwieście milionów złotych, koszta całej inwestycji będą pewnie kilkakrotnie wyższe. Trudno powiedzieć, czy miasto na to stać, czy nie będzie to zbytnie obciążenie dla miejskiej kasy. Może lepiej zrezygnować z tych rozbuchanych ambicji, z tych pragnień króla Midasa, a zadziałać trochę skromniej, ale równie konstruktywnie?

Rondo Społeczne, wzorowane na krakowskim rondzie Mogilskim, mogłoby być przestronniejsze niż krakowski odpowiednik, zbudowane z większym rozmachem, dostosowane do wrocławskich potrzeb. Sęk w tym, żeby zachować oryginalną myśl: górny poziom, na zasadzie specjalnych estakad, dla samochodów, dół dla tramwajów i pieszych. Poza tym, o czym już pisałem wyżej, plac Społeczny był niegdyś terenem zabudowanym - w trakcie przebudowy natrafiono by z pewnością na fundamenty dawnych kamienic, na jakieś artefakty z dawnych lat zasypane w piwnicach.

Warto by, przynajmniej częściowo, odsłonić te mury, tak jak Kraków odsłonił Bastion "Lubicz", wyeksponować znalezione przedmioty, otworzyć na dolnym poziomie wystawę, wkomponować w ruiny ławki i latarnie, zręcznie rozegrać sprawę skwerów, ścieżek rowerowych, ruchomych schodów i wind. Czy nie byłoby to rozwiązanie korzystniejsze i bardziej zrozumiałe, a na pewno tańsze niż pomysł zabudowania placu Społecznego?

Najnowsze informacje dot. koronawirusa

Wideo

Materiał oryginalny:

Komentarze 15

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

k
karol

Drogi pod ziemię, tramwaj i domy na górę i będzie dobrze. Rondo Mogilskie to taki pomysł, żeby estakady zamienić w nadziemne rondo zajmujące cała powierzchnię placu.

w
wm

bieda ten pomys,l jak na wrocek! bieda!!!!!!

O
Off

...nie wiem, czy śmiać się, czy siąść i zapłakać.

c
człowiek z Maślic

To jest tam sam Dudycz, który zajmuje się sprawami religii i filozofii i pisze w krakowskim "Liście"? Jeśli tak to dyskusja o architekturze gromadzi ciekawych ludzi. ;P

z
zachwycona

Pfff! Zachwyty samym sobą, jakież to wrocławskie...

k
krem23

Światła na takim "rondzie" są bezsensowne. Co by to było jakby wprowadzić je na Rondzie Powst. Śl.?! Masakra! Tam to się sprawdza a więc i tutaj zdałyby egzamin.

k
krem23

A nie lepiej drogi puścić tunelami zabudowanymi a nie drążonymi a tramwaje i zabudowę zrobić na wyższym poziomie? Zlikwidować te paskudne estakady i zrobić możliwie jak największe rondo (o kształcie dostosowanym do okolicznej zabudowy oraz dróg i mostów. Tylko od strony południowej zostawić niezabudowaną (bez tunelu nad nią) ul. Traugutta i dalej poprowadzić ulicę ronda równolegle do Mazowieckiej, a dalej przy Urzędzie Marszałkowskim i do Muzeum Poczt,y która byłaby już zakryta żelbetonowym tunelem, a którego wysokość wyznaczałaby nowy poziom życia: linie tramwajowe, ścieżki rowerowe, chodniki pośród zabudowy "na wyższym poziomie" pośrodku tegoż ronda nie przeciętego drogami ale czystymi od spalin traktami. W środku byłby budynek przychodni na Dobrzyńskiej i kościół z sąsiedztwa a reszta terenu to szał dla architektów z kilkoma hektarami do zagospodarowania.
Ten góra 1,5km tunel drogowy budowany a nie drążony byłby zdecydowanie tańszy.
Jestem pewien, że teren ten znalazłby chętnych do kupienia i zainwestowania a Wrocławianie zyskaliby miejsce do życia.

S
SirAdi

Światła w takich miejscach mocno spowalniają ruch i radykalnie zmniejszają pzepustowość. Podobnie jest na rondzie Regana, według przepisów takie miejsca to skrzyżowania z ruchem okrężnym a nie prawdziwe ronda, nie wiem czemu urzędnicy wprowadzają obywateli w błąd (celowo to robia aby ukryć że nie wybudowano ronda prawdiwego zdarzenia lub poprostu nie mają pojęcia o ruchu drogowym) i nazywają oba te miejsca rondami. Jesli autor apelu chce aby na placu Społeczym również wybudować "rondo" ze światłami to jest to pomysł idiotyczny. Bo przeciez podstawowym założeniem ronda jest jazda po łuku w jedną stronę przez co rezygnuje się ze spowalniających ruch świateł. Ale jak wiadomo, w Polsce wszystko jest na odwrót ...

W
Wild

Panowie i Panie dziennikarze. Czy nie macie sposobu aby w tej sprawie wypowiedział się bezpośrednio Rafał Dutkiewicz? On tylko włącza i wyłącza kolorową fontannę i unika trudnych tematow. Teraz czeka na to aby przed kamerami otworzyć obwodnicę która kończy się na placu budowy. Pozwalacie na propagandę sukcesu. Nikt nie pyta o zniszczoną kamienicę na Dubois, hotel Hilton którego nie ma, inwestycje na terenach przy Powstańców Śląskich. Boicie się? A może Wam nie pozwalają na krytykę?

t
tantus

Kraków traci europejski sznyt? Wrocławiowi wszystko się udaje? Niby gdzie? Chyba w PowerPoincie. Krakowski Szybki Tramwaj to coś, o czym przez następne kilkanaście lat będziemy mogli tylko pomarzyć. A częstotliwość kursowania autobusów i tramwajów pewnie znów się zmniejszy - niedługo będą jeździć jak PKSy na wioskach - co godzinę...

t
tantus

Mnie też od jakiegoś czasu marzy się w miejscu obecnego "pl. Społecznego" taki Rondo Mogilskie, które osobiście nazwałbym Rondem Słowackiego. Ale takie rzeczy to tylko w Krakowie. Przecież nie po to niedawno wyremontowano tory tramwajowe na placu dla tramwaju minus, żeby za chwilę coś przy nim grzebać - wiadomo, że w najbliższych latach nie będzie środków na zrobienie czegokolwiek z tym placem, więc tu się nie będzie działo. No chyba, że Duchowy Przywódca Dynamizmu Rafał I wpadnie na pomysł, żeby tu walnąć za 300-400 mln zł jakąś fontannę z fajerwerkami i jacuzi, albo laserami wyświetlającymi filmy na chmurach. Na to ewentualnie może się szarpnąć...

a
a

TAAAAK, ZASTĄPMY ESTAKADY W SAMYM CENTRUM KOLEJNYMI!!!

Facet, z prlu się urwałeś!?

A
Architekt

Ludzie, ale weźcie obejrzyjcie sobie wpierw zdjęcia tego ronda w Krakowie, a potem dopiero komentujcie. To jest naprawdę piękna rzecz. Włączcie zdjęcia satelitarne google czy coś takiego i pooglądajcie. To nie jest takie coś, jak obecne estakady we Wrocławiu! To inna budowla. Środek dla tramwajów jest pogłębiony, poniżej poziomu gruntu. Auta jeżdżą nad pieszymi, ale to jest w poziom ziemi.

m
maniek

Przecież to będzie prawie to samo co jest teraz! Górą ruch samochodowy - dołem tramwaje i piesi! Po co wydawać kasę na nowe barachło? to już wyremontujmy te dwie estakady i zostawmy to na kolejne 30 lat!

d
d--b

Co za debil to pisał!? Głowę z d. zamienił sobie chyba.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3