Śpiączka. Jakie życie czeka po wybudzeniu?

Agata Grzelińska
Byli wulkanami energii, które nagle zastygły. Gdy wydawało się niemal pewne, że nic ich nie wyrwie z twardego snu, Bóg kazał im wracać. Miał dla nich inny plan niż wegetacja. Miał też pomocników, znających się na robocie ogrodników z twardą ręką, a nie jakieś tam słodkie aniołki, co głaszczą, gdy boli. O ludziach wybudzonych ze śpiączki pisze Agata Grzelińska.

O wynalazcach mówi się nieraz, że to ci, co nie wiedzą, że się nie da. To samo można powiedzieć o trójce moich rozmówców. Gdy byli pogrążeni w śpiączce, nie wiedzieli, że rokowania medyczne na ich temat były, delikatnie mówiąc, żadne. Nie wiedzieli też, że lekarze nie potrafili przewidzieć, czy pani Maria, Wojtek i pan Janusz kiedykolwiek się obudzą. A nawet jeśli, to nie mogli powiedzieć ich bliskim, kiedy to nastąpi. Czy będą mówić, chodzić, rozpoznawać ludzi i rzeczy, normalnie funkcjonować? Czy będą świadomi? Tęgie medyczne głowy najpierw zrobiły wszystko, co było w ich mocy, a potem mogły już tylko czekać. Lekarze byli tak samo bezradni, jak zrozpaczone rodziny pacjentów w śpiączce. Poza czekaniem, jeśli wierzyli, mogli się tylko modlić.

Sen

Wiedli bardzo aktywne życie, które runęło nagle. Nastał czas, który moi rozmówcy znają tylko z opowieści innych.
Janusz Szymański przeżył śpiączkę najwcześniej, 25 lat temu, po wypadku samochodowym. Spał dwa miesiące. - Powrót był bardzo mozolny, zajął mi dwa lata, choć na nogi stanąłem już po sześciu miesiącach - mówi rehabilitant z Legnicy.
17 lat temu Wojtek Nowogrodzki miał 16 lat. Było lato, gdy rozpędzonym motocyklem uderzył w drzewo. Przeżył. Ze stłuczeniem mózgu oraz pnia mózgu, złamaną ręką w stawie barkowym i pękniętą miednicą, nieprzytomny, ale żył. Spał dwa miesiące. - Nie pamiętam niczego. Od razu straciłem przytomność - opowiada wysportowany wrocławianin. - Może to i dobrze.

Prawie dwumiesięczną lukę w świadomości ma też pani Maria. Ciemność zapadła półtora roku temu w sobotni poranek. - Jak zwykle piłam kawę. Podniosłam się od stołu i dalej już nic nie pamiętam - mówi Maria Janusz. Chwilę potem nieprzytomną znalazł ją mąż, gdy zaniepokojony, że nie odbiera telefonu, wrócił do domu. Lekarze stwierdzili, że pękł tętniak, o którego istnieniu pani Maria nawet nie wiedziała.

Wszyscy troje przeleżeli w śpiączce ok. dwóch miesięcy.

- To akurat przypadek - mówi Wanda Drożdż, związana z założoną przez Ewę Błaszczyk Fundacją "A kogo?" i pracująca z dziećmi w śpiączce w Centrum Zdrowia Dziecka rehabilitantka. Wyjaśnia, że w tej kwestii nie ma reguły. Jedni budzą się po kilku dniach, tygodniach, inni po kilku miesiącach, a nawet latach. - Ostatni głośny przypadek to przebudzenie się dziewczyny w Czechach, która była ponad rok w śpiączce - mówi pani Wanda.

Cud

- Dziś wiem, że rokowania były żadne - nawet jeśli przeżyję, będę warzywkiem - mówi filigranowa i jak dawniej energiczna Maria Janusz. - Ale obudziłam się i wiem, że to był cud - legniczanka nie ma wątpliwości, w jakich kategoriach oceniać powrót do zdrowia.

O cudzie opowiada też wspomniany już Janusz Szymański, który dziś pracuje z panią Marią. O cudzie mówi również wrocławianin Wojtek Nowogrodzki. Choć jego obrażenia mózgu praktycznie nie dawały szans na przeżycie, paradoksalnie być może był w nieco lepszej sytuacji niż pani Maria. Przynajmniej teoretycznie.
- Urazy rokują lepiej - mówi Wanda Drożdż. - Czynników jest oczywiście wiele. Sporo zależy od tego, jaka część mózgu została uszkodzona. Liczy się też wiek. Im pacjenci są młodsi, tym mają większe szanse.

Anioły

Moi rozmówcy z takim samym przekonaniem, jak o cudzie, opowiadają o aniołach. Tak nazywają ludzi, którzy przywracali ich do życia. Od bliskich wiedzą, jacy lekarze ich ratowali i że mieli naprawdę bardzo dużo szczęścia, trafiając akurat do nich.
Gdy pani Maria otworzyła oczy w legnickim szpitalu, zobaczyła swojego dobrego znajomego, doktora Tadeusza Kruzela. - Poczułam się bezpiecznie. Zapytał, czy go poznaję. A ja mu na to: "Pewnie! po 30 latach miałabym pana nie poznać?" - opowiada. Na opowieść do gazety zgodziła się niechętnie. Postawiła warunek, że porozmawia, jeśli będzie mogła podziękować tym, którzy jej pomogli. Wylicza więc: neurologa dr. Kruzela, Dorotę Purgal, wiceprezydent Legnicy, dr Monikę Wierzbicką i Janusza Szymańskiego - rehabilitantów, firmę Euco, która finansuje jej leczenie, oraz cały sztab lekarzy, pielęgniarek z Legnicy i Kamiennej Góry, rodzinę i przyjaciół...

Bez pomocy świetnych lekarzy na pewno nie przeżyłby też Wojtek. Wspomina nieżyjącego już dr. Jerzego Szkarłata i kilku innych specjalistów.

Zaraz po lekarzach moi rozmówcy wymieniają rehabilitantów. Jak zgodnie podkreślają - najlepszych. Wojtek opowiada przede wszystkim o panu Maćku. Wspomina też swojego nowego szefa ze szpitala wojskowego we Wrocławiu, gdzie ma staż jako masażysta, Ewę Błaszczyk, ukochaną Nastkę...
Nikt z naszych bohaterów nie stanąłby na własnych nogach, gdyby nie pomoc specjalistów i bliskich.
W czasie gdy oni spali, cały sztab ludzi, nawet ci, których nikt nigdy by o to nie podejrzewał, nie ustawali w modlitwach. Bo lekarze nie kryli, że sama medycyna nie wystarczy....

Harówa

Obudzili się, ale to był dopiero początek. Potem zaczął się powrót. Trudny. Mozolny. U każdego inny. Wszyscy zgodnie mówią, że cały czas trwa.
- Pomyślałam: "Jestem! Dzięki Bogu". Szybko jednak okazało się, że owszem, ja jestem, ale świat jest zupełnie inny, że sama nic nie mogę, że do wszystkiego potrzebuję pomocy - opowiada pani Maria.

Kto choć trochę zna tę drobną, elegancką, przepełnioną pasją i energią, nieustępliwą, albo jak sama o sobie mówi - upierdliwą, kierowniczkę Warsztatu Terapii Zajęciowej Jutrzenka, może sobie wyobrazić, jak trudny to był dla niej stan.
- Uświadomiłam sobie, że sama nie mogę niczego zrobić, nigdzie pójść, pobiec, usiąść, umyć się, zjeść, nawet przełożyć na drugi bok - wylicza legni-czanka, dla której wcześniej nie było rzeczy niemożliwych. - Na szczęście mój mąż okazał się świetną pielęgniarką. Nie załamałam się. Nie miałam czasu. Ciągle ktoś do mnie przyjeżdża lub przychodzi. Córka, koleżanki, rodzina, wpada Kruzel, no i moi dwaj aniołowie: pan Janusz i pani doktor Monika - uśmiecha się legniczanka.

Rozpoznawała ludzi, potrafiła mówić, przełykać. Wojtek Nowogrodzki po otwarciu oczu musiał się na nowo uczyć mówić, nazywać ludzi i rzeczy, jeść, chodzić. Dziś pływa, biega, jeździ rowerem. Studiował na Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, był pracownikiem socjalnym, pomagał niepełnosprawnym, zaangażował się w fundację Ewy Błaszczyk i pomaga zbierać pieniądze na klinikę Budzik, do której trafiają dzieci w śpiączce.
O tym, jakie umiejętności ma pacjent po wybudzeniu, a czego musi się uczyć na nowo, decyduje to, jaka część mózgu została uszkodzona.

- I czy inna część mózgu może przejąć funkcję tej uszkodzonej - dodaje Wanda Drożdż. - Nazywa się to kompensacją. Najszybciej kompensacje tworzą się u dzieci, bo plastyczność mózgu rozwija się do 16. roku życia. To, jak szybko odzyskuje się sprawność, zależy w bardzo dużym stopniu od rehabilitacji.
Pani Maria marzy o umyciu okien, plewieniu ogródka, ale słyszy, że za jakiś czas, że jeszcze nie teraz. Na razie posłusznie wykonuje ćwiczenia.

- Słucham tych moich aniołów we wszystkim, bo widzę, jaki rehabilitacja przynosi efekt - uśmiecha się, choć przyznaje, że czasem boli.
- Boli. Czasem się też zwyczajnie nie chce albo przestaje się wierzyć w sens, bo rehabilitacja to ciężka praca. Ale pan Maciek Podhorski, mój rehabilitant, gdy widział, że się nad sobą użalam, mówił: "Wojtuś, nie pindol, ćwicz!" - śmieje się Wojtek Nowogrodzki.

- Wiem, że to boli, ale też wiemy, gdzie jest granica tego bólu. Śmiejemy się i mówimy: "Pokaż, gdzie cię boli, a będzie bolało jeszcze bardziej" - opowiada Janusz Szymański. Sam przeszedł rehabilitację, więc nie tylko zawodowo, ale z własnego doświadczenia wie, ile ona kosztuje wysiłku. I jak ważne jest indywidualne podejście do pacjenta. To, żeby on też wiedział, dlaczego ma wykonywać dane ćwiczenia. I że nie można przesadzać. - Co zrobiłam, jak postawiłam pierwszy krok? Wywaliłam się - mówi szczerze pani Maria. - Bo oczywiście pospieszyłam się i na nikogo nie poczekałam. Chciałam być samodzielna i teraz ponoszę konsekwencje, boli mnie biodro. Potem przestałam się wyrywać. Robię to, na co mi pozwalają i wzdycham, że umyłabym okna, wyplewiła ogródek, sama poszła do fryzjera...

Pani Maria jest posłuszna, ale nie ukrywa, że ma ambitny plan. Jeszcze kilka miesięcy temu nie było wiadomo, czy przeżyje. Teraz szykuje się do pracy. - We wrześniu chcę wrócić do pracy i mam nadzieję, że pan Janusz mnie wyrychtuje na czas - mówi, zerkając z szelmowskim uśmiechem na rehabilitanta.
- Zobaczymy - odpowiada spokojnie pan Janusz.

Jak podkreśla Wanda Drożdż, nie ma dokładnych danych, ale szacuje się, że obecnie w naszym kraju jest około pięciu tysięcy ludzi pogrążonych w śpiączce. Budzą się nieliczni.
Scena z jednego z polskich seriali: przy łóżku nieprzytomnego młodego mężczyzny stoi lekarz, pielęgniarka i policjant. Mundurowy pyta: - Kiedy on się obudzi? Lekarz odpowiada: - W każdej chwili albo nigdy...
Na stronie kliniki Budzik czytam: "Ponad 50 procent pacjentów, na pozór »bez kontaktu« po okresie śpiączki, może być w pełni świadomych, lecz znajdować się w pułapce własnego ciała, którym nie może sterować/zawiadywać. Są oni więźniami bez możliwości ucieczki".

Gdy więc znów ktoś, kto zapadł w śpiączkę, obudzi się, czy będzie więźniem swego ciała? Czy będzie miał tyle szczęścia, co pani Maria, Wojtek i pan Janusz? Czy przeżyje cud?
- Wiele razy się zastanawiałem, dlaczego ja. Mówią: "Pan Bóg daje krzyże i pomaga je nieść". No dobrze, ale ile tych krzyży? - zastanawia się Wojtek i szybko dodaje: - Nie narzekam, bo czy w całej tej mojej historii nie ma magii? Miałem nie żyć, a wróciłem z przeświadczeniem, że jakiś głos mówił mi: "Jeśli mnie kochasz, wracaj i dokończ robotę" - opowiada wrocławianin. Wrócił więc i nie tylko chodzi, uczy się i pracuje, ale też pływa i to tak, że ma na basenie przezwisko "Tsunami", jest kolarzem, wystartował w Tour de Pologne Amatorów, jeździ na pielgrzymki, tańczy, odkrył w sobie talent do masażu, a odkąd spotkał na swojej drodze aktorkę Ewę Błaszczyk, wspiera jej fundację i klinikę Budzik...

Powrót na siłownię - na jakich zasadach?

Wideo

Komentarze 12

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

M
Marika

Najważniejsze to jak najlepsza rehabilitacja po wybudzeniach ze śpiączki, korzystaliśmy z kliniki https://originpolska.com/rehabilitacja/ i efekty były znacznie lepsze niż się spodziewaliśmy :)

G
Gość

Czy osoba po wybudzeniu ze śpiączki farmakologicznej może mieć no nie wiem jak to określić problemy z kontaktem zeczywistym? To znaczy poznaje osoby rodzinę ale gada dziwne zeczy może to zabrzmi śmiesznie ale palecie że na szafę musi wejść gdzieś musi jechać to jakieś schorzenie mózgowe po śpiąnce farmakologicznej? Szukam coś na ten temat w internecie i nie mogę nic znaleźć osoba została wybudzona po tygodniu że śpiączki i troszkę że tak to ujme bzikuje jest to normalne? I czy dojdzie taka osoba do siebie? Dziękuję

S
Szymon

Witam mam pytanie

X
X

Jaki coorva Buk? Dlaczego nawet w regularnych artykułach prasowych pojawiają się motywy z bajeczek wymyślonych kilka tysięcy lat temu? Czy GW jest gazetą świecką czy katolicką?

C
Creonix

Jaki koorwa Bóg? Dlaczego nawet w regularnych artykułach prasowych pojawiają się motywy z bajeczek wymyślonych kilka tysięcy lat temu? Czy GW jest gazetą świecką czy katolicką?

C
Creonix

Jaki k**** Bóg? Dlaczego nawet w regularnych artykułach prasowych pojawiają się motywy z bajeczek wymyślonych kilka tysięcy lat temu? Czy GW jest gazetą świecką czy katolicką?

b
barbara_ duda@op.pl

jestem sobą która przeżyła śmierć kliniczną i ok 3 msc śpiączki farmakologicznej zdarzyło sięto po tym jak pękł mi tętniak mózgu i po operacji ,wybudziłam się , mam sparaliżowaną lewą stronę ciała ale żyję i cieszę się z tego

i
i zobaczysz

By to głupi i nieprzemyślany wpis,przepraszam wszystkich, którzy poczuli się nim obrażeni. Kolega stracił dostęp do mojego komputera raz na zawsze !

t
taka prawda

Na chwilę obecną to jest po watykańską okupacją.

t
taka prawda

Na chwilę obecną to jest po watykańską okupacją.

i
i zobaczysz

kuwa,...a tu dalej Kraj pod żydowską okupacją ...

i
i zobaczysz

kuwa,...a tu dalej Kraj pod żydowską okupacją ...

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3