Przewiercą Góry Wałbrzyskie, by zbudować najdłuższy tunel w Polsce

Artur Szałkowski
infografika: Maciej Dudzik, fot. Dariusz Gdesz, Muzeum w Wałbrzychu
To będzie wielka inwestycja - w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015 przewidziano m.in. budowę dolnośląskiego odcinka drogi ekspresowej S3. I mimo że między Wałbrzychem a Jedliną-Zdrojem mamy już dwa najdłuższe tunele kolejowe w Polsce, to do 2015 roku na terenie powiatu wałbrzyskiego, w Starych Bogaczowicach, ma być zbudowany najdłuższy tunel drogowy.

Program Budowy Dróg Krajowych nalata 2011-2015 przewiduje m.in. budowę dolnośląskiego odcinka drogi ekspresowej S3. Ma ona połączyć Świnoujście z polsko-czeską granicą w Lubawce i będzie stanowiła część międzynarodowej trasy E65 ze szwedzkiego Malmö do miejscowości Chaniă na Krecie. Długość dolnośląskiego odcinka drogi ekspresowej S3będzie wynosić ok. 150 km, natomiast koszt inwestycji oszacowano na około 7 mld zł. Sporą część tej kwoty pochłonie budowa dwóch tuneli, które będą zlokalizowane na terenie gminy Stare Bogaczowice w powiecie wałbrzyskim.

- Tunele drogowe TS26 oraz TS32 będą zlokalizowane w masywie Gór Wałbrzyskich z uwagi na brak możliwości obejścia pasma górskiego - mówi Michał Nowakowski, rzecznik prasowy wrocławskiego oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. - Jeden tunel powstanie na wysokości miejscowości Gostków i będzie miał długość 320 metrów. Drugi, o długości 2300 metrów, powstanie na wysokości Starych Bogaczowic i będzie najdłuższym tunelem drogowym w Polsce.

Przeczytaj koniecznie: Kierowca emeryt jest trzeźwy, ale nieuważny

Obecnie najdłuższym tunelem drogowym w kraju jest Emilia, wydrążona pod Sobczakową Grapą w ciągu drogi ekspresowej S69, na terenie gminy Milówka w województwie śląskim. Nazwa tunelu pochodzi od imienia Emilii Wojtyły - matki Jana Pawła II. Tunel w Milówce został oddany do użytku 5 marca 2010 roku i ma 678 metrów długości.

Tunel, który powstanie na terenie Starych Bogaczowic, będzie zatem dłuższy od tunelu Emilia o 1622 metry! Oba obiekty, których budowę zaplanowano na terenie gminy Stare Bogaczowice, będą dwukomorowe - dla każdego kierunku ruchu powstanie osobna komora po dwa pasy w każdą stronę. W środku znajdzie się miejsce na urządzenia związane z funkcjonowaniem tunelu i bezpieczeństwem ruchu, m.in. instalacja oświetleniowa, odwodnienie, wentylacja, telefony czy instalacja alarmowa.

Wzdłuż trasy tuneli przewidziano również budowę przejść techniczno-awaryjnych. Eksploatacja będzie związana z obostrzeniami dotyczącymi bezpieczeństwa pasażerów i kierowców. Na szczęście tunele będą położone w bliskim sąsiedztwie Wałbrzycha, a tutejsza jednostka Państwowej Straży Pożarnej jest jedyną w kraju, która posiada 32-osobową grupę specjalizującą się m.in. w ratownictwie podziemnym.

- Już na etapie prac projektowych tuneli GDDKiA konsultowała z nami sprawy związane z zapewnieniem w nich bezpieczeństwa - wyjaśnia Paweł Kaliński, rzecznik prasowy PSP w Wałbrzychu. - Ponadto będziemy musieli zostać wyposażeni w dodatkowy sprzęt, np. aparaty oddechowe wykorzystywane przez ratowników górniczych, urządzenia do uszczelniania przewróconych cystern czy sorbenty do neutralizacji chemikaliów.
Doświadczenie w prowadzeniu akcji ratowniczych w tego typu konstrukcjach wałbrzyscy strażacy już mają, zdobywali je bowiem w czasie ćwiczeń, które organizowano w najdłuższym tunelu kolejowym w Polsce. Jest on wydrążony w masywie Małego Wołowca (720 m n.p.m.) między Wałbrzychem a Jedliną-Zdrojem.

Historia tej konstrukcji sięga końca XIX wieku. Po tym, jak na początku maja 1871 r. dobiegła końca trwająca niespełna rok wojna francusko-pruska, powrócono do koncepcji budowy linii kolejowej łączącej Kłodzko z Wałbrzychem. Inwestycja realizowana w terenie górskim powodowała wiele problemów. Jednym z nich było pokonanie przeszkody, którą stanowił Mały Wołowiec. Zapadła decyzja o wydrążeniu tunelu.

Prace ruszyły 10 sierpnia 1876 roku. Prowadziły je specjalistyczne firmy sprowadzone z Czech i Włoch. Drążenie masywu prowadzono z dwóch stron. Jedna ekipa przebijała się od obecnej wałbrzyskiej dzielnicy Podgórze, druga drążyła od strony Kamieńska, obecnie dzielnicy Jedliny-Zdroju. Do połączenia obu części doszło 18 lutego 1879 r. Podstawowym narzędziem używanym do drążenia były wiertarki hydrauliczne z systemem udarowym. Stosowano do nich wiertła o średnicy 80 mm. Wiertarki były zasilane przez lokomobilę parową. Prace wykończeniowe przy tunelu, którego długość wynosi 1560 metrów, trwały ponad rok. Pierwszy pociąg przejechał nim 15 października 1880 roku.

Zobacz też: Pod prąd na Zwycięskiej (ZDJĘCIA) - po zmianach w organizacji ruchu nie wszyscy kierowcy sobie radzą

Pod koniec XIX wieku, w związku ze zwiększeniem ruchu na trasie Kłodzko - Wałbrzych, zapadła decyzja o wydrążeniu równoległego tunelu. Prace przy jego drążeniu ruszyły dopiero w 1909 roku. Ma 1601 metrów i jest najdłuższym tunelem kolejowym w Polsce. Wybudowano go w ciągu zaledwie dwóch lat. Tunele mają kształt eliptyczny, szerokość prawie pięciu metrów oraz wysokość prawie sześciu.
Oba połączone są trzema tunelikami, mają wnęki ucieczkowe, układ odwadniający oraz szyb wentylacyjny z wylotem na wzniesieniu dzielnicy Kamieńsk. Wybudowano go z myślą o odprowadzaniu spalin z przejeżdżających parowozów. Szyb może również służyć do ewakuacji uwięzionych w tunelu pasażerów.

W czasie II wojny światowej tunele miały być wykorzystywane jako schrony dla specjalnych pociągów. Od lat trwają spekulacje o ulokowaniu w ich wnętrzu tajnej centrali telefonicznej Rüdiger, która miała zapewniać nazistowskim dygnitarzom, przebywającym w pociągach, stałą łączność z Berlinem. Jednoznacznych dowodów istnienia centrali nie zdobyto dodziś.

Dwa lata po zakończeniu II wojny światowej doszło do najbardziej tragicznego i udokumentowanego wypadku związanego z tunelami pod Małym Wołowcem. Wszystko w związku z różnicą poziomów między wlotem do tuneli od strony Jedliny-Zdrój (535 m n.p.m.) i ich wylotami od strony Wałbrzycha (540 m n.p.m.). 11 listopada 1947 roku parowóz jadący w kierunku Wałbrzycha stanął wewnątrz tunelu. Na oblodzonym torowisku jego koła zaczęły się ślizgać. W wyniku spalania węgla w palenisku lokomotywy we wnętrzu tunelu zaczęły gromadzić się coraz większe ilości tlenku węgla, było w nim natomiast coraz mniej tlenu. Zabójczy czad uśmiercił wówczas czterech kolejarzy.

Na początku lat 90. XX wieku, w związku z ograniczeniem ruchu pociągów na trasie Kłodzko - Wałbrzych, z eksploatacji wyłączono starszy i krótszy z tuneli. Później PKP zdemontowały ułożone w nim torowisko i przestały dbać o stan techniczny konstrukcji. Opuszczony obiekt stał się mekką różnego rodzaju poszukiwaczy skarbów oraz grup eksploracyjnych, które nadal poszukująśladów po owianej tajemnicą centrali telefonicznej Rüdiger.

Kilka lat temu zainteresowane przejęciem i zagospodarowaniem niszczejącego tunelu oraz popadającego w ruinę dworca w Kamieńsku były władze Jedliny-Zdroju. Nieużytkowany obiekt kolejowy planowały przekształcić w atrakcję turystyczną. Wewnątrz tunelu miały jeździć napędzane ręcznie drezyny. PKP długo niezajmowały stanowiska w tej sprawie. Jedlina-Zdrój straciła szansę na dotację unijną i projekt upadł...

Artur Szałkowski

Najnowsze informacje dot. koronawirusa

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 12

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

e
elo

Ciekawe, jak dokładnie firma zostala "wyłoniona" w "przetargu"?:)

A
AGNIESZKA

NAJŁADNIEJSZY TUNEL JEST W ŚWINOUJŚCIU KIEDY BĘDĄ WYBORY NA MINISTRA TRANSPORTU ŚWINOUJŚCIE ODDA TYLE GŁOSÓW ZE URNA SIE ROZLECI MAMY TUNEL JAK W AFRYCE NA PUSTYNI WODY

S
Stalker

Nie powinienem Ci odpowiadać po wyzwiskach, jakimi mnie obrzuciłeś, ale dzisiaj mam dzień dobroci dla zwierząt. Poza tym widzę, że masz kłopoty z matematyką i wyobraźnią przestrzenną, korepetycje Ci się przydadzą.

Po pierwsze: nie 5, tylko 41 metrów różnicy. Autor tekstu powtarza (za Wikipedią, bez podania źródła), że jeden z tuneli ma 1560 m, drugi 1601 m. Reszta odpowiedzi to proste odejmowanie.

Po drugie: gdy patrzysz na mapę, na której są dwie równoległe ulice zaczynające się i kończące jednocześnie (łopatologicznie mówiąc), to znaczy, że są równej długości, o ile są proste i nie mają łuków, zakrętów, załamań itp. Jeśli dwa tunele zaczynają się i kończą w tych samych miejscach i nie mają wewnątrz łuków (a te pod Małym Wołowcem nie mają - potwierdzi to każdy, kto tam był), to znaczy że mają równą długość.

Po trzecie: zrób prosty eksperyment myślowy. Wyobraź sobie długą plastikową rurę, przez którą patrzysz. Jeśli rura jest prosta, spoglądając przez nią na jednym końcu będziesz widział światło na drugim końcu. Teraz lekko zegnij rurę i spójrz jeszcze raz. A teraz zegnij ją jeszcze mocniej. Widzisz światło? Raczej nie... Powtórz ten sam eksperyment z dwiema identycznymi rurami.

Prościej się chyba nie da tego wytłumaczyć.

t
tunelowy

Durnoty? Przecież dobre drogi to bardzo ważna rzecz :) A co nie jest durnotą wg Ciebie? Rychu idź już spać.

z
z

Poza tym co to za argument w kwestii idealnego poziomu że "światełko widać"??Wejdźsobie do komina, tam jest pion i tez światło widać ośle...

r
rychu

na ch*j ale spoko, szastajcie pieniedzmi na durnoty

J
Jam ci

Wprowadzić Ceske drahy i Deutschebahn!

F
Fan postępu

W XIX wieku zbudowali tunel rok, teraz będą pewnie 10 lat drążyć jak metro w Warszawie...

i
indywidualismus

Zbudują tunel, żeby przewalić więcej kasy. Gdyby pociągnąć tę drogę dalej w stronę Starych Bogaczowic po zboczu góry, Sady Górne ominąć od wschodu a nie zachodu, to tunel nie byłby potrzebny! Ewentualnie wykop czy nasyp. Ale "mamy procent od kosztów, nie od oszczędności" - jak w "Misiu".
Tak samo jak z mostem Rędzińskim, który nie musiał być taki efekciarski, no i prawie wzdłuż rzeki, tudzież ze słynnym, eksperymentalnym mostem w Mszanie, który nie wiadomo, czy powstanie. Większe koszty, wyższe łapówki. Tylko prywatne firmy bankrutują.

z
zen

dzikie ludzie ze wschodu zrujnowali...

S
Stalker

Znowu te same bajki o tunelach pod Małym Wołowcem, skopiowane z Wikipedii... Oba tunele mają taką samą długość, według różnych źródeł 1600, 1601 lub 1603 m. Wjazdy do nich są w jednej płaszczyźnie na obu końcach, poprowadzone są po linii prostej (stojąc na jednym końcu widać światło na drugim), więc muszą być równe. Różnica - o ile występuje - to najwyżej kilkadziesiąt centymetrów, a nie 40 metrów.

A
ABeWujek

ale doborowa jednostka gaśnicza na już stanowisku! Słuszną linę ma nasza Władza.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3