Profesor Miodek: W kościele oniemiałem ze zdumienia

Prof. Jan MiodekZaktualizowano 
Fot. Janusz WóJtowicz / Polskapresse
- Oniemiałem ze zdumienia, gdy przed kilkunastoma laty usłyszałem w kościele w czasie ceremonii chrztu formułę: „Wiktor, ja ciebie chrzczę, w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” - pisze profesor Jan Miodek. - Wołaczowe Wiktorze okazało się dla osoby duchownej gramatyczną zaporą nie do przejścia. Bardzo to wszystko smutne.

Kiedy w pewnym wywiadzie prasowym przeczytałem dwa zdania pytające: „Marcinie, o czym marzyłeś, kiedy byłeś małym chłopcem?” i „Czy ty, Hubercie, od zawsze marzyłeś o wydobywaniu skarbów z Wisły?” - oba z imiennymi wołaczami zaopatrzonymi w końcówkę „-e”, aż podskoczyłem z radości. Gdyby zaś prowadząca tę rozmowę dziennikarka siedziała obok mnie, najgoręcej bym jej pogratulował wyczucia gramatycznego, a zwłaszcza stylistycznego, bo takim uruchomieniem fleksyjnym obu imion pokazała zasadność takich właśnie poczynań w tekstach oficjalnych i pisanych.

Oczywiście, w sytuacjach komunikacyjnych potocznych, rodzinnych, koleżeńskich, nieoficjalnych na ogół pozostawiamy imiona w postaciach mianownikowych: Marcin, podaj!, Hubert, zostaw to!, Patrz, Basia!, Widzisz, Teresa?, Zatrzymaj się, Franek!, Antek, pożycz mi tę książkę! I nigdy do nikogo o to pretensji mieć nie będę.

Ale, niestety, utrwala się w Polsce zwyczaj używania mianownikowych wołaczy także w tekstach oficjalnych - i mówionych, i pisanych. Przed paroma tygodniami znany felietonista prasowy parę razy użył takiej właśnie formy, zwracając się do swej znajomej: Justyna! (a nie Justyno!) - tak jak przed kilkoma laty można było przeczytać w prasie słowa skierowane do Justyny Kowalczyk: „Gratulujemy, Justyna, złotego medalu olimpijskiego”. Podobnie potraktowano wołacz imienia Adam, gdy Adam Małysz kończył swą sportową karierę: „Dziękujemy, Adam (a nie Adamie), za wszystko”. W roku 1959 przed ostatnim meczem najlepszego polskiego piłkarza pierwszych powojennych lat Gerarda Cieślika sportowe gazety pisały: „Żegnaj, Gerardzie!”. Gdy w roku 2013 legendarny napastnik chorzowskiego Ruchu umarł, widziało się już wyłącznie zdania: „Żegnaj, Gerard”, „Dziękujemy, Gerard!”.

W reklamach słyszy się tylko unieruchomione fleksyjnie wołacze: słuchaj, Barbara!, patrz, Barbara!, co oglądasz, Barbara?, jak myślisz, Marian?, a w pewnej miejscowości rodzice wręcz zażądali od nauczycielki, by zwracała się do dzieci za pomocą mianownikowych wołaczy typu Madzia!, Kasia!, Marysia!, Janek!, Robert!, Tomek! Brzmienia Madziu!, Kasiu!, Marysiu!, Janku!, Robercie!, Tomku! uznano tam za nieodpowiednie, a ja nawet nie wiem, jak to skomentować - tak jak oniemiałem ze zdumienia, gdy przed kilkunastoma laty usłyszałem w kościele w czasie ceremonii chrztu formułę: „Wiktor, ja ciebie chrzczę, w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.

Wołaczowe Wiktorze okazało się dla osoby duchownej gramatyczną zaporą nie do przejścia. Bardzo to wszystko smutne.

Nie byłbym sobą, gdybym na koniec nie wtrącił wątku interpunkcyjnego: pamiętajmy, że wołacz nie wchodzi w relacje składniowe z żadnym wyrazem w zdaniu, jest tylko formą adresatywną do kogoś skierowaną, musi być dlatego w piśmie oddzielony przecinkiem lub wydzielony przecinkami. tak jak we wszystkich przykładach z dzisiejszego odcinka.

polecane: FLESZ: 10 matek, które zmieniły świat

Wideo

Materiał oryginalny: Profesor Miodek: W kościele oniemiałem ze zdumienia - Gazeta Wrocławska

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 81

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
a
a przechrzta nie Polak.

miodek klamie jak bura suka a ty razem z nim.

zgłoś
k
księgarz

Siedzi zmartwiony Kubuś Puchatek wpatrzony w trzymany w swoich łapkach ukochany słoiczek z napisem "Miodek"...I mówi :"Że Prosiaczek donosił,to jeszcze mogę zrozumieć,bo to świnia...Że Tygrysek donosił,to też jeszcze ścierpię,bo to wariat. Ale że TY...???!!!??? "....

zgłoś
G
Gość

Nigdy nie slyszalem, aby ksiadz w kosciele katolickim chrzcil dzieci wypowidajac imie w mianowniku. Zawsze bylo i jest prawidlowo, czyli Adamie, Ewelino, Kazimierzu, Justyno....ja ciebie chrzcze w imie Ojca i Syna i Ducha Swietego Amen.
Miodek w jakim celu tak klamiesz? Zacznij chodzic czesciej, skoro chcesz publicznie sie wypowiadac. Byles w Kosciele kilkanascie lat temu i taki oniemialy byles caly czas z powodu mianownika a nie wolacza ? Zalosny gostek.

zgłoś
J
Jar365

2 fakultety ! Ja studiowałem naprawdziej uczelni która była na tyle wymagająca że nie było możliwe robienie dwóch kierunków jednocześnie. Obecne studia polegające na przyjemnym spędzaniu czasu i wyborze CIEKAWYCH przedmiotów produkują ludzi pozornie wykształconych. Biuro turystyczne ERAZMUS to osobna bajka. Twoje pytanie, które pomijam jest (tak jak mówisz) tylko pozornie proste i w ogóle nie ma najmniejszego związku z tematem artykułu. Tematem jest - używanie wołacza. Czy Twoje 2 fakultety i coś tam jeszcze nie pozwalają Ci tego ogarnąć. Skąd jest świat ? Często się nsd tym zastanawiam. Trudno jest nam ludziom to zrozumieć bo nasze myśli modelują wszysko wg czasoprzestrzeni w której się poruszamy. Najważniejsze jest tu, wydaje mi się, pojęcie czazu.... ale mnie nie słuchaj, ja prosty inżynier jestem. Na codzień rozwiązuję śmieszne problemy, nie tak naukowe jak poloniści.

zgłoś
J
Jar365

No, podstawa. I co, najlepiej się na niej zatrzymać i kręcić wokół własnego ogona ?

zgłoś
J
Jar365

...a może potwornie wielką? Zdania zaczyna się DUŻĄ literą. Duża- przeciwieństwo MAŁEJ. Nie wiem czemu, jakiś idiota, pseudonaukowiec wymyślił WIELKĄ literę. Nikt normalny tego nie używa.

zgłoś
66//

Szukajcie na FB: KZ // NSZZ // SOLIDARNOSC // ORGANISTOW // 11 opuszczając "//" miedzy wyrazami

zgłoś
K
Kolo

Przydałoby się przeszkolić p*****ów z gazety no tutaj dopiero są kwiatki gramatyczne i stylistyczne. Pan Rybak zasługuje w tej dziedzinie na złoty wykrzyknik. To jest dla mnie gwiazdą ułomności językowej.

zgłoś
G
Gość

Dołącz do naszej społeczności!

Zainstaluj w swoim telefonie darmową aplikację "Zello Walkie Talkie".
(Możesz także zainstalować aplikację na komputerze i nasłuchiwać w domu!)
Zarejestruj się.
Następnie wejdź na kanał wroclaw112.

Jakie są możliwości:
- Możesz informować innych uczestników o utrudnieniach na drodze,
- Słyszysz komunikaty innych uczestników,
- Możesz zrobić zdjęcie kolizji, pożaru itp i wysłać na kanał, wtedy wszyscy zobaczą zdjęcie.
- Aplikacji można użyć do poszukiwania osób lub np. skradzionego samochodu (wysyłasz zdj. i dajesz komunikat.)
- Służby informują Nas na kanale, gdzie należy zrobić "korytarz życia",
- W przypadku przeróżnych zagrożeń (powódź, pożar), łatwo można się komunikować i pomagać innym lub samemu taką pomoc otrzymać.

zgłoś
A
Agnieszka

Dobrze wiedzieć. Dziękuję.

zgłoś
s
sygnalista bez wyboru

Zgłoszę do Urzędu Skarbowego i skończy się cudny biznes, który sprawia, że z pracy do domu nie chce się wracać, a dzieci boją się hałasu.

zgłoś
G
Gość

ŻEBY INTERES ZROBIĆ, A NIE ŻEBY POSŁUCHAĆ, CZY ONI TAM MÓWIĄ POPRAWNĄ POLSZCZYZNĄ...ZRESZTĄ IM, JAKO OBYWATELOM OBCEGO PAŃSTWA, MOŻNA WYBACZYĆ TE JĘZYKOWE NIEDOCIĄGNIĘCIA...I TAK DOBRZE, ŻE JESZCZE PŁATNYCH WIZ DO KOŚCIOŁÓW NIE WPROWADZILI DLA POLAKÓW, ZIEMIA KOŚCIELNA I TERYTORIUM KOŚCIOŁA TO PRZECIEŻ MAJĄTEK NALEŻĄCY DO PAŃSTWA WATYKAN, A NIE DO POLSKI ;)

zgłoś
w
wrw

Polak językiem ojczystym powinien poprawnie się posługiwać. To też patriotyzm. Serdecznie pozdrawiam Pana Profesora.

zgłoś
M
Maryjo!

Pisiarstwo zawsze w temacie ;-//

zgłoś
b
brawo Panie Profesorze :)

W TVN redaktorzy mówią poprawnie w ojczystym języku. Patrioci z PIS języka polskiego uczyli się na lekcjach katechezy i są tego efekty. Wstyd !!

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3