Profesor Jan Miodek: Kiedy pytajnik?

Prof. Jan Miodek
prof. Jan Miodek
prof. Jan Miodek Fot. Arkadiusz Lawrywianiec/Polskapresse
Piszący Polacy ciągle niezbyt dobrze sobie radzą z pytajnikiem na końcu wypowiedzeń złożonych. Gazetowe przykłady z ostatnich dni świadczą o tym aż nadto wyraźnie. Oto pierwszy z nich: "Nie wiemy, czy ta rura byłaby dla Polski opłacalna czy nie?". Pytajnik na końcu trzeba bezwzględnie zamienić na kropkę, bo nie jest zdaniem pytającym nadrzędne zdanie "Nie wiemy"; przed drugim, powtarzającym się czy należy postawić przecinek. Poprawny zatem zapis to: "Nie wiemy, czy ta rura byłaby dla Polski opłacalna, czy nie".

Trzeba natomiast posłużyć się pytajnikiem na końcu wypowiedzenia "Ameryka znów staje przed dylematem: czy dla bezpieczeństwa poświęcić część wolności?", bo przed pytającym zdaniem zdecydowano się na dwukropek. Gdyby zmieniono go na przecinek, na końcu całości musiałaby być kropka, ponieważ zdanie nadrzędne - "Ameryka znów staje przed dylematem" - nie jest pytające.
Powtórzmy teraz dwa poprawne zapisy: "Ameryka znów staje przed dylematem: czy dla bezpieczeństwa poświęcić część wolności?" albo "Ameryka znów staje przed dylematem, czy dla bezpieczeństwa poświęcić część wolności".

Dobrze postawiono pytajnik na końcu wypowiedzenia: "Ale czy dzisiejsza Polska jest krajem, w którym o miejscu w strukturze społecznej decydują przede wszystkim osobiste zdolności i zasługi?". Dobrze, gdyż pytające jest zdanie nadrzędne "Ale czy dzisiejsza Polska jest krajem?".

I w ogóle byłbym niesprawiedliwy, gdybym nie przyznał, że poprawność interpunkcyjna w polskich czasopismach niepomiernie się poprawiła. Miodem na moje jest np. zapis: "Transformacja nie zmieniła tej sytuacji, przeciwnie - utrwaliła strukturę społeczną późnego PRL" - z najlepszym w takich konstrukcjach myślnikiem - interpunkcyjnym znakiem przeciwstawienia - po nomen omen formie przeciwnie (a nie dopuszczalnym w takim przypadku przecinkiem, moim zdaniem - nielogicznym!).

Trudno się też nie cieszyć wzorową interpunkcją w konstrukcjach: "Owe pięć milionów podzieliło się na tych, co zasilili szeregi wczesnych emerytów i rencistów, oraz na tych, którzy stworzyli nową kategorię: bezrobotnych" czy "O miejscu człowieka w społecznej hierarchii decydują praca, jaką wykonuje, i władza, jaką posiada". Radują mnie przede wszystkim przecinki przed "oraz" (w pierwszej konstrukcji), a także przed "i" (w drugiej) - świadczące o tym, że rodacy rozumieją składniowe kryterium polskiego przestankowania, które każe bezwzględnie zamknąć przecinkami podrzędne zdania "co zasilili szeregi wczesnych emerytów i rencistów" i "jaką wykonuje", a zupełnie nieistotne są tu następujące po tychże przecinkach spójniki "oraz", "i".

Koronawirus fake news. Oto największe absurdy.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

b
bdl

Czy moglby ktos popracowac nad wizerunkiem Profesora? Kto zrobil takie zdjecie? Artykul platny, to chyba mozna oplacic profesjonalnego fotografa.

p
polszczyzna za kasę

no i ch***j cza zapłacić coby się naumieć po polskiemu pisać

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3