Osłony na odpady – czy można je uporządkować?

Materiał informacyjny ENERIS EKOLOGICZNE CENTRUM UTYLIZACJI SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
Pojemniki na odpady na miejscach parkingowych, gabaryty szpecące przestrzeń publiczną, zbyt małe altany uniemożliwiające wyciągnięcie pojemnika na zewnątrz, wejście zastawione samochodami. To niestety rzeczywistość Wrocławia, bolączka mieszkańców, ból głowy administratorów i nieprzyjemny obowiązek deweloperów. Pierwsza w kraju norma na altany ma wesprzeć w organizacji osłon na odpady i dać konkretne wytyczne do ich budowy i remontu.

W Polsce jest około 500 000 wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni. Mówimy zatem o co najmniej pół milionie altan, osłon, placyków gospodarczych, które mają konkretne, ważne społecznie funkcje do spełnienia. Ile z nich można nazwać funkcjonalnymi? Zadbanymi? Estetycznymi? Jaki procent tej liczby to osłony z dobrym dojazdem, mieszczące pojemniki na wszystkie 5 frakcji, chronione przed zastawianiem, podrzucaniem odpadów, gryzoniami?

Zdjęcie nr 1: funkcjonalne i estetyczne altany na odpady

Altany to obiekty łączące trzy grupy. Odpowiedzialność za zbudowanie funkcjonalnych osłon na odpady i zamówienie wystarczającej liczby pojemników leży po stronie zarządzających nieruchomościami. Oni też powinni zapewnić porządek w nich. Wtórować w tym powinni im mieszkańcy, którzy zgodnie z obowiązującym prawem powinni solidarnie segregować odpady na 5 frakcji. Trzecią grupą są komunalnicy, osoby, które odpowiadają za odbiór odpadów z osłon. Dodatkową grupą są samorządy, które stosując różnego rodzaju zachęty (dotacje, użyczenie gruntów etc.) są w stanie pobudzić proces zmian altan na lepsze.
- Choć temat osłon na odpady wydawałby się niewart uwagi, to jednak ich zła organizacja wpływa negatywnie nie tylko na estetykę ulic Wrocławia, ale i na zaburzenia całego systemu gospodarki odpadami. Wielu mieszkańców już naprawdę solidnie segreguje odpady w domach, jeśli jednak mieszają się one w nieprzystosowanych do zbiórki 5 frakcji osłonach, cały wysiłek idzie na marne. Bardzo ważne jest, aby osłony były usytuowane w łatwo dostępnych miejscach zarówno dla mieszkańców, jak i dla nas komunalników. Dlatego konieczna jest wspólna mobilizacja, inicjatywa i działanie w kierunku powstawania na naszych osiedlach eko-osłon: miejsc nowoczesnego segregowania odpadów” skomentował Andrzej Filipowicz, Dyrektor operacyjny ENERIS Ekologiczne Centrum Utylizacji, odpowiedzialnego w konsorcjum z Chemeko System za odbiór odpadów ze Śródmieścia, Starego miasta i Krzyków.

Zdjęcie nr 2: problem z dojazdem

Osłony na odpady krok po kroku

Pierwszą podstawową sprawą jest kwestia dojazdu do altan. Umiejscowienie przy wąskich uliczkach oraz źle zaparkowane samochody (np.: na zakrętach i przed altanami) powodują brak możliwości odbioru odpadów lub konieczność przeciągania ciężkich pojemników na duże odległości. Śmieciarka to ogromny samochód o długości nawet 9 metrów i szerokości 3 metry, nie wszędzie może dojechać. Kolejna sprawa to samochody zaparkowane tuż przed osłoną, które bardzo często blokują możliwość wyciągnięcia pojemnika. Tu istotne jest by pamiętać, że pojemnik typu 1100 litrów potrafi ważyć nawet do 500 kg (pojemniki ze szkłem, odpadami bio czy zmieszanymi), lawirowanie nim jest niezmiernie trudne i w dobrze rozumianym interesie wszystkich jest odgrodzenie osłon w taki sposób, by ładowacz miał pewną swobodę manewrowania (wystarczą słupki, oznaczenia czy koperta wyznaczająca miejsce postoju śmieciarki).

Kolejne dowody niefunkcjonalności altan mają postać progów, schodków, spadków i wzniesień, uszczerbków w powierzchni czy brukowania powierzchni kostką przepuszczalną, w której otwory wpadają kółka pojemników. Zarówno mieszkańcy, jak i ładowacze są „beneficjentami” zbyt małych altan, w których pojemniki nie mieszczące się do środka, zajmując miejsca parkingowe czy chodniki powodują ograniczoną możliwość poruszania się.

Osłony w nowym budownictwie

Ciekawe, że niemałym problemem okazuje się właściwa organizacja altan na odpady w nowych budynkach. Wiadomym jest, że w przypadku developerów każdy metr oddawanej do użytku powierzchni łatwo można wycenić. Błędem jest jednak ograniczanie przestrzeni na osłony do metrażu, gdzie z trudem można ustawić potrzebne pojemniki, nie mówiąc o wejściu do takiej altany i wrzuceniem odpadów do odpowiedniego pojemnika. Niedopuszczalne jest też lokalizacja pojemników w podziemnych parkingach, co też nierzadko się zdarza. Co ciekawe, projektowanie niefunkcjonalnych powierzchni to kij o dwóch końcach. Z jednej strony ograniczona jest powierzchnia, na której deweloper nie zarabia, ale z drugiej mieszkania umiejscowione w okolicy mało funkcjonalnych i nieestetycznych altan są nawet o 15% tańsze! Wobec tych danych wydawałoby się, że prosty rachunek ekonomiczny podpowiadałaby racjonalne rozwiązanie.

Ważna jest współodpowiedzialność

W końcu wyzwaniem wciąż pozostaje poczucie odpowiedzialności za altany i porządek w nich ze strony mieszkańców i administratorów. Dlatego wciąż bardzo ważna jest edukacja a obok edukacji jasne normy i zapisy prawne, które dając jednoznaczne wskazówki pomogą uregulować i uporządkować przestrzeń miejską pozostawiając jednak przestrzeń na elastyczne dostosowywanie potrzeb związanych z segregowaniem odpadów do otoczenia urbanistycznego.

Zdjęcie nr 3: pojemniki półpodziemne w zabudowie wielorodzinnej w Katowicach
Zdjęcie nr 4: przykład zbyt małej liczby pojemników i braku współpracy ze strony mieszkańców

Pierwszy w Polsce Poradnik altankowy – dla kogo, o czym, po co?

Pomysł na „Poradnik altankowy” stworzony przez ENERIS we współpracy z licznymi partnerami to odpowiedź na pytanie o dobre praktyki w zakresie budowania altan, wytyczne, które mogą być podstawą prac do stworzenia normy na altany.

- Prawo budowlane daje tylko ogólne wytyczne dotyczące umiejscowienia altan czy odległości od drzwi i okien. Dlatego w głównej mierze musimy oprzeć się na dobrych praktykach z polskich i zagranicznych miast oraz standardach typu BREEAM, wskazujących na wiele aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem. - podkreśla Artur Łeszczyński Business Development Skanska Residential Development Poland Sp. z o. o.

- W poradniku opisujemy kompleksowo jak powinno wyglądać otoczenie zewnętrzne altan, a także jej wnętrze. Podpowiadamy m.in. jak określić jej wielkość, konstrukcję, tak aby była dostępna zarówno dla mieszkańców, jak i pracowników firm komunalnych. Należy pamiętać, że projektując altanę należy wziąć pod uwagę nie tylko liczbę mieszkańców, ale też takie parametry jak wielkość pojemników czy częstotliwość odbioru poszczególnych frakcji. – dodała Magdalena Sułek-Domańska, pomysłodawczyni poradnika.

Poradnik dostępny jest na www.eneris.pl od czerwca, zainteresowani mogą też pisać na adres: [email protected].