Największa pompa ciepła w kraju ma zostać uruchomiona we Wrocławiu wiosną 2024 roku

Materiał informacyjny Fortum
Jeszcze do niedawna pozyskiwanie ciepła ze ścieków komunalnych było czymś niewyobrażalnym. Dziś jest to nie tylko możliwe, ale sprawdzone w praktyce. Takie instalacje z powodzeniem działają w Norwegii i Finlandii, a już za dwa lata we Wrocławiu ma rozpocząć pracę Wrompa największa w Polsce instalacja do pozyskiwania energii cieplnej ze ścieków o mocy 12,5 MW.

Trudno uwierzyć, ale obecnie wrocławski system ciepłowniczy oparty jest praktycznie w 100 procentach na spalaniu węgla. Musi się to szybko się zmienić, bo ceny surowców kopalnych, ich dostępność oraz zobowiązania wobec środowiska odzwierciedlane w drożejących kosztach pozwoleń na emisję CO2- nie pozostawiają żadnych wątpliwości - to ostatni dzwonek na zmiany. Im szybciej rozwinie się sieć ciepłownicza w mieście i znikną stare piece węglowe, tym mniej będzie dni ze smogiem. To bardzo istotne zwłaszcza w kontekście alarmujących statystyk zdrowotnych dotyczących mieszkańców naszego kraju, gdzie tylko same zanieczyszczenia powietrza skracają życie średnio o 12 miesięcy i powodują ponad 40 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie.

W jakim kierunku powinna pójść dekarbonizacja, czym zastąpić węgiel? Na razie są dwie opcje – planowana budowa elektrociepłowni spalająca resztkowe frakcje odpadów komunalnych z nieznanym jeszcze terminem realizacji i budowa wielkiej pompy ciepła wykorzystującej ścieki komunalne – która ma zacząć pracę w 2024 roku Obydwie inwestycje mają wspólny mianownik – korzystają z surowców lokalnych, których mamy pod dostatkiem i produkcja ciepła sieciowego dla mieszkańców stolicy Dolnego Śląska nie będzie wiązać się z negatywnym wpływem na środowisko.

Powrót do źródeł
Pompy ciepła nie są wynalazkiem naszych czasów, co więcej z technologią, na której opiera się ich działanie, stykamy się każdego dnia. Chodzi o nasze domowe lodówki. Odparowywanie i chłodzenie cieczy powodujące obniżanie temperatury w komorze przechowywania, odbywa się zgodnie z tą samą zasadą co w pompach ciepła. Teoretyczne podstawy tego procesu, jak podaje prof. Jacek Zimny, opracowano już w 1834 roku W roku 1852, brytyjski fizyk i matematyk Kelvin William Thomson podał pierwsze teoretyczne informacje na temat możliwości użycia pompy ciepła do ogrzewania, gdzie zauważył, że aby pompa ciepła działała, należy dostarczyć określoną ilość energii, np. energię elektryczną do napędu sprężarki w układzie pompy ciepła.

W 1928 roku T. G. Haldane zbudował pierwszą w Anglii instalację do ogrzewania domu opartą na amoniakalnym urządzeniu sprężarkowym. Założenia nowej technologii opracowane w laboratoriach naukowców, znajdowały zastosowanie w codziennym życiu. Pompy ciepła zaczęły powstawać w latach trzydziestych ubiegłego stulecia zarówno w Europie jak i USA. Bardzo szybko wzrastała ich moc. W latach czterdziestych XX wieku Politechnika w Zurychu była ogrzewana pompą ciepła o mocy 7 MW. Jednak spadek cen paliw kopalnych oraz fascynacja energią atomową sprawiły, że technologia ta zeszła na dalszy plan.

Dopiero w latach 80. XX wieku w Szwajcarii ponownie rozpoczęto badania nad odzyskiem ciepła z kolektorów miejskich. Wyniki nie budziły wielkich nadziei, bowiem instalacje były dość drogie w stosunku do ich sprawności. Ale te proporcje stopniowo zaczęły zmieniać się a dodatkowo w Skandynawii temat dbałości o środowisko nabierał już wtedy coraz większego znaczenia. W 1983 roku Szwecji w 1983 roku powstało kilka instalacji dużej mocy, które wykorzystują ciepło ścieków komunalnych. Sto tysięcy mieszkań w Sztokholmie ogrzewanych jest pompą ciepła o mocy 100 MW, która czerpie energię z wód Bałtyku. Takie rozwiązanie pozwala zaoszczędzić rocznie ponad 60 tysięcy metrów sześciennych oleju opałowego.

Wrocławska Wrompa będzie wzorowana na instalacjach systemowych pomp ciepła działających w w stolicy Norwegii oraz w Finlandii. W fińskim Espoo, w drugim co do wielkości mieście tego kraju, w dzielnicy Suomenoja, w 2021 roku powstała 20 megawatowa instalacja. Dzięki temu moc zakładu pomp ciepła wzrosła z 40 megawatów do 60 megawatów. Koszt inwestycji wyniósł około 8 mln euro.

To nie czary, to prawa fizyki
Pompa ciepła to jedno z najbardziej ekologicznych rozwiązań grzewczych. Ciepło można odzyskiwać z gruntu, powietrza, wody, w tym także ze ścieków. Zasada działania instalacji jest prosta - pompa ciepła pobiera ciepło nieużyteczne ze środowiska, a następnie podnosi jego temperaturę do poziomu odpowiedniego dla celów ogrzewania za pomocą odparowania i sprężania oraz skraplania i rozprężania tzw. czynnika roboczego.

Zasada funkcjonowania pompy ciepła, która powstanie we Wrocławiu jest analogiczna. Będzie ona wykorzystywać ścieki komunalne surowe, czyli te które nie trafiły jeszcze do oczyszczalni. Ścieki są wstępnie podczyszczane z większych nieczystości i trafiają do instalacji pompy ciepła. Najistotniejszym elementem w przemianie ścieków w energię cieplną jest parowacz. Czynnik roboczy odbiera tam ciepło o niskiej temperaturze i ulega odparowaniu. Ciśnienie czynnika roboczego jest następnie zwiększane poprzez sprężarkę. W efekcie rośnie jego temperatura. Następnie czynnik roboczy ulega skropleniu w skraplaczu oddając ciepło już o wysokiej temperaturze do wody sieciowej, która płynie do kaloryferów w naszych domach.


Fortum WROMPA Paivi Laine Ambasador Finlandii w Polsce

W drodze do Zielonego Ładu
Wrompa – bo taką nazwę będzie nosić wrocławska pompa – powstanie na terenie przepompowni ścieków Port Południe przy ul. Długiej. To największa przepompownia ścieków w mieście. Wybór tej lokalizacji nie jest przypadkowy. Kluczowe znaczenie ma odległość od systemu ciepłowniczego. Koszty przyłączenia będą rozsądne a straty wyprodukowanego ciepła niewielkie, gdyż nowa instalacja zostanie połączona z systemem ciepłowniczym Fortum nową siecią o długości kilometra i średnicy pół metra.

Inwestycja rozpocznie się w styczniu 2023 roku od budowy przyłącza ciepłowniczego . W marcu 2023 roku mają ruszyć prace budowlane przy właściwej instalacji. Uruchomienie pompy ciepła zaplanowano na kwiecień 2024 roku.

Wrompa będzie stanowić pierwszy element nowoczesnego systemu ciepłowniczego we Wrocławiu dostarczając do 5 proc. rocznego zapotrzebowania klientów ciepła sieciowego w mieście, czyli ogrzewanie do ok. 4-5 tys. gospodarstw domowych.

Dzięki zastosowaniu pompy ciepła zasilanej energią elektryczną pochodzącą z odnawialnych źródeł energii możliwe będzie zmniejszenie produkcji energii cieplnej z wykorzystaniem węgla o ok. 360 tysiące GJ rocznie. Dzięki temu każdego roku unikniemy emisji do środowiska niemal 35 tysięcy ton CO2 oraz innych szkodliwych substancji, takich jak SO2, NOx i pyłów.

To rozwiązanie ma być pierwszym krokiem w uzyskaniu neutralności klimatycznej dla Wrocławia. Stolica Dolnego Śląska jest bowiem w gronie 100 europejskich miast deklarujących do 2050 roku osiągnięcie priorytetów tzw. „Zielonego Ładu”.

Koszt pompy wraz z przyłączem to 82 mln złotych. Inwestycja uzyskała dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2014-2021 w kwocie 18 mln złotych oraz ze środków budżetu państwa - 3 mln złotych.

Istnieją duże szanse, że Wrompa, nie będzie jedyną instalacją opartą na wielkoskalowej pompie ciepła, które w przyszłości zasili sieć ciepłowniczą Wrocławia. Na razie za wcześnie jednak, aby to uściślać. Plany są, a nieodległa przyszłość pokaże czy uda się je zrealizować.

Projekt realizuje Fortum we współpracy z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu.

Trzy opinie o nowej inwestycji:


Fortum WROMPA Piotr Górnik prezes Fortum

Piotr Górnik, prezes Fortum
- Fortum, jako dystrybutor, robi pierwszy krok na ścieżce do nowoczesnego systemu ciepłowniczego we Wrocławiu. Chcemy wprowadzać innowacyjne rozwiązania, które jesteśmy w stanie zaimplementować w oparciu o wiedzę naszych partnerów z krajów, gdzie takie rozwiązania funkcjonują od lat. Rozpoczynamy inwestycję w największą systemową pompę ciepła w Polsce. Nowe źródło zasili sieć ciepłowniczą we Wrocławiu. To pierwszy krok w kierunku zazieleniania ciepła dla miasta. Inwestycja obejmuje budowę pompy ciepła o mocy 12,5 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, co umożliwi pozyskiwanie ekologicznego ciepła ze ścieków komunalnych i deszczowych głównie z centralnej i południowej części Wrocławia.


Fortum WROMPA Jakub Mazur wiceprezydent Wrocław

Jakub Mazur, wiceprezydent Wrocławia
- Projekt pompy ciepła we Wrocławiu to pierwsze odnawialne źródło w systemie ciepłowniczym dla miasta i zarazem początek drogi do odejścia od węgla w wytwarzaniu ciepła dla wrocławian. Rosnąca liczba mieszkańców przyłączających się do ciepła sieciowego jest skutecznym sposobem walki ze smogiem, a każde ekologiczne źródło ciepła w sieci sprawia, że wrocławski system ciepłowniczy staje się jeszcze bardziej przyjazny środowisku. Trzymam kciuki za realizację projektu i liczę na to, że takich prośrodowiskowych projektów we wrocławskiej przestrzeni miejskiej będzie powstawało więcej.


Fortum WROMPA Witold Ziomek prezes MPWiK Wrocław

Witold Ziomek, prezes zarządu MPWiK S.A. we Wrocławiu
- Wykorzystanie ścieków nieoczyszczonych jako źródła ciepła dla tak dużego miejskiego systemu ciepłowniczego to krok w jeszcze lepszą przyszłość Wrocławia oraz istotny element strategii MPWiK. Dzięki wykorzystaniu pompy ciepła zmniejszone zostanie zużycie paliw kopalnych, klasycznego źródła energii do produkcji ciepła. To niezwykle istotne w czasach kryzysu energetycznego z jakim obecnie się mierzymy. Dodatkowo wtórne wykorzystanie ścieków bezpośrednio wpisuje się w zasady zrównoważonego rozwoju oraz w Gospodarkę Obiegu Zamkniętego. Receptą na sukces wrocławskiego projektu jest dobra współpraca MPWiK z Fortum. Myślimy nie tylko o tym, żeby mieszkańcom Wrocławia żyło się dobrze tu i teraz, ale dbamy także o komfort przyszłych pokoleń.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wróć na gazetawroclawska.pl Gazeta Wrocławska
Dodaj ogłoszenie