Miejsce, gdzie poddał się Wrocław

    Miejsce, gdzie poddał się Wrocław

    Tomasz Targański

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    W czwartek, 6 maja, minęła 65. rocznica kapitulacji Festung Breslau. Villa Colonia na Krzykach przeszła tego dnia do historii, choć przez wiele lat nikt nie wiedział o roli, jaką wtedy odegrała - pisze Tomasz Targański.
    Niedziela, 6 maja 1945 roku, była 80. dniem obrony Wrocławia. Miasto pozostawało jednym z ostatnich punktów oporu na mapie hitlerowskich Niemiec. Otoczone ze wszystkich stron przez radziecką 6. Armię. Dzień był pogodny i słoneczny. Przedwojenne Breslau zmieniło się w gruzowisko. Zewsząd czuć było swąd spalenizny. Dominował odór rozkładających się ciał. W oczy gryzł gęsty czarny dym z dopalających się budynków. Niemiecka prasa frontowa ciągle działała, poranne wydanie opatrzone datą 6 maja zawierało tekst pod wymownym tytułem "Opór przeciwko Sowietom będzie kontynuowany!".

    W nocy komendant twierdzy generał Hermann Niehoff otrzymał radiotelegram od dowództwa, które upoważniło go do podjęcia każdej decyzji, jaką uzna za stosowną. Nad ranem 6 maja, a więc cztery dni po upadku Berlina, upoważnił więc do rokowań ze stroną radziecką pułkownika Tieslera i kapitana von Bürcka.

    Parę minut po 8 rano u zbiegu ul. Powstańców Śląskich i Lwowskiej doszło do spotkania z wysłannikami 6. Armii generała Głuzdowskiego. Wstępne warunki kapitulacji spisano w sztabie przy ul. Kamiennej 46. Prowadzeni tam Tiesler i von Bürck mieli opaski na oczach. Ustalono, że do godziny 14 doręczą gen. Niehoffowi protokół o kapitulacji. Po wyjściu niemieccy parlamentariusze, jadąc w stronę swojego dowództwa, wjechali na własną minę. Zostali ranni, w związku z czym cała procedura się przedłużyła. Sztab obrońców mieścił się w budynku biblioteki uniwersyteckiej na Piasku. Stamtąd wysłannicy Armii Czerwonej major Jachiajew i pułkownik Cziczin zabrali gen. Niehoffa, dziesięciu pułkowników oraz dokumenty sztabowe z mapami. Wszystko zawieziono do dowództwa radzieckiego 22. Korpusu. Akt kapitulacji podpisali gen. Niehoff oraz dowodzący 6. Armią gen. Głuzdowski. Co ciekawe, Głuzdowski był wnukiem powstańca polskiego z 1863 roku. Festung Breslau skapitulowała. Późnym wieczorem, kiedy do miasta wkraczały wojska radzieckie, zwycięscy Rosjanie wydali na cześć obrońców bankiet. Tego samego dnia w Moskwie zdobycie Wrocławia uczczono salutem z 224 dział.

    Przez ponad 25 lat nie wiedzieliśmy, gdzie podpisano kapitulację WrocławiaTylko jedna kwestia pozostawała do niedawna zagadką. Gdzie dokładnie podpisano akt kapitulacji? Jak zlokalizować ów budynek? Na ujawnienie tej tajemnicy spowijającej ostatni dzień Festung Breslau czekaliśmy kilkadziesiąt lat. Przez długi czas historycy utrzymywali, że do ceremonii doszło w miejscowości Pszenno pod Świdnicą.

    - Przez ponad 25 lat nie wiedzieliśmy, gdzie podpisano kapitulację Wrocławia. Ani w źródłach niemieckich, ani w sowieckich nie było dokładnego opisu tego miejsca. Dopiero profesor Karol Jońca, współautor książki "Upadek Festung Breslau", zidentyfikował właściwy budynek na początku lat 60. Do tego czasu nie było wiadomo, gdzie trwały negocjacje. Stało się tak z powodu braku źródeł ze strony Rosjan, źródła niemieckie był zaś w dużym stopniu nieujawnione - mówi prof. Jerzy Maroń, historyk z Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Dziś już nikt nie ma wątpliwości, że budynek ów to Villa Colonia, położona na Krzykach, przy ul. Rapackiego 14. Ostateczne potwierdzenie nadeszło w latach 70., kiedy do Wrocławia przyjechał mjr Omar Jachiajew, który w pierwszych dniach maja 1945 roku brał udział w negocjacjach między stronami. Historię jego powrotu do Wrocławia opisał reporter Jacek Antczak w tekście "Ludzie z willi Colonia". Jachiajew przyjechał na zaproszenie płk. Ryszarda Majewskiego, który przez długie lata badał każdy aspekt oblężenia Wrocławia.
    1 »

    Czytaj treści premium w Gazecie Wrocławskiej Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Polecane

    Wideo