Kowarski Wojków - klimatyczne miejsce u podnóża Karkonoszy

Materiał informacyjny Urzędu Miasta Kowary

Dawna uzdrowiskowa część Kowar

Miasto Kowary z roku na rok staje się coraz bardziej znanym i chętniej odwiedzanym punktem na turystycznej mapie. Przyjeżdżający do Kowar najczęściej swoje kroki najpierw kierują w stronę mających już swoją renomę Parku Miniatur Zabytków Dolnego Śląska oraz podziemnych tras turystycznych. Często także odwiedzana jest urokliwa Kowarska Starówka, Dom Kata oraz tutejsze Muzeum Sentymentów. Nie są to oczywiście jedyne miejsca, które warto w Kowarach odwiedzić. Kolejną choć dużo mniej znaną atrakcją, i to zarówno kulturową, jak i przyrodniczą, jest „klimatyczny” Wojków, czyli jedna z najładniejszych dzielnic miasta.

Ta dawna uzdrowiskowa część Kowar kryje w sobie wiele cennych walorów. Szczególnie warto udać się tam wiosną i wczesną jesienią, gdy Wojków wygląda zjawiskowo i barwnie. Te mieniące się kolory, zielone wiosną oraz żółte i czerwone jesienią, biorą się z pięknego liściastego starodrzewia, którego tu nie brakuje. Ta część Kowar leży w sąsiedztwie Karkonoszy, bezpośrednio w granicach Rudawskiego Parku Krajobrazowego, u podnóża trzech niespecjalnie wysokich górek: Parkowej, Bukowej i Średnicy.

Choć do końca XIX wieku było w tym miejscu cicho i spokojnie, to na początku XX wieku Wojków stał się bardzo popularną wsią klimatyczną. Po 1945 roku wieś krótko nosiła nazwę Wysoka Łąka, następnie Wojków, a w roku 1955 stała się integralną częścią Kowar. Najcenniejszymi, ale nie jedynymi zabytkami są tu ponad stuletnie kompleksy dawnych sanatoriów: „Wysoka Łąka” oraz „Bukowiec”. Do dziś pełnią one funkcje medyczne, jako szpitale. A czy szpitale mogą być magnesem dla turystów? Okazuje się, że tak, ale warunek tego jest jeden. Muszą to być najpiękniejsze architektonicznie i najładniej położone szpitale w Polsce. Te z Wojkowa spełniają ten warunek doskonale.

„Wysoka Łąka” – najładniejszy polski szpital

Budynek szpitala "Wysoka Łąka" przy ulicy Sanatoryjnej 27 powstał w latach 1900 – 1902 z inicjatywy Śląskiego Towarzystwa Ubezpieczeń Społecznych. Zaprojektował go, jako sanatorium mogące pomieścić 500 kuracjuszy, architekt Karl Grosser. Ten znany wrocławski projektant był także autorem m.in. budynku hotelu „Monopol” we Wrocławiu oraz Domu Zdrojowego w Świeradowie Zdroju. Tworząc kowarski kompleks wzorował się na wysokogórskim sanatorium w szwajcarskim Davos. Jest to eklektyczny budynek z licznymi werandami i wieżyczkami. Elewację oraz wnętrza tej secesyjnej perełki ozdobiono motywami roślinnymi i zwierzęcymi.

Najciekawsze pomieszczenia tego przepięknego budynku znajdują się na pierwszym piętrze. Są to: oddzielone korytarzem świetlica z kaplicą oraz jadalnia z bogatymi secesyjnymi zdobieniami. Ciekawe są również same korytarze oraz hol na parterze z rzeźbą mitycznego Ilioneusa, który unosi ręce ku niebu błagając o darowanie życia. Miłośnicy starożytnej mitologii zapewne wiedzą, że ten wzruszający gest i tak niestety nie ochronił go przed śmiertelną strzałą wystrzeloną przez Apollina – najprzystojniejszego mężczyznę wśród greckich bogów.

Park w którym stoi obiekt zaprojektował słynny architekt ogrodów Mentzel. Znakomicie wykorzystał otaczający “Wysoką Łąkę” krajobraz. Z tarasu przed głównym wejściem do szpitala roztacza się malowniczy widok na Kowary i wschodnią część Karkonoszy.

Placówki medyczne na „Czarodziejskiej Górze”

W latach 1916-1920 w pobliżu sanatorium „Wysoka Łąka” zbudowano kolejne sanatorium – „Bukowiec” leczące choroby płuc. Klimat panujący w tym spokojnym zakątku Kotliny Jeleniogórskiej nadawał się do tego znakomicie. Budynek ten, stojący przy ulicy Sanatoryjnej 15 otoczony jest rozległym parkiem, który do dziś zachował resztki swojej świetności sprzed wieku.

Podczas I i II wojny światowej sanatoria „Wysoka Łąka” oraz „Bukowiec” działały jako ośrodki rehabilitacyjne dla żołnierzy. Na nowo sanatorium "Bukowiec rozpoczęło działalność już w roku 1945, a sanatorium „Wysoka Łąka” w 1949 roku. Obydwa sanatoria stały się centrum leczenia gruźlicy i mogły przyjąć jednorazowo ponad tysiąc chorych.

Magia tych dawnych sanatoriów wynika nie tylko z ich zewnętrznej urody, ale z posiadania specyficznego genius loci. Równie dobrze to tu - w Kowarach (zamiast w szwajcarskim wysokogórskim sanatorium „Berghof” w Davos) mógłby leczyć gruźlicę młody Hans Castorp – bohater "Czarodziejskiej góry" Tomasza Manna.

Kowarskie budynki szczególnie często gościły pacjentów – artystów. Prawie całe swoje twórcze życie spędził w tych sanatoriach przeciwgruźliczych Józef Gielniak – jeden z najwybitniejszych powojennych polskich grafików, którego 90. rocznicę urodzin i 50. rocznice śmierci właśnie w tym roku obchodzimy. W holu szpitala „Bukowiec” znajduje się kącik z tablicą pamiątkową poświęconą temu artyście – grafikowi.

Informacje, jak zwiedzić dawne sanatoria

Obecnie „Wysoka Łąka” to Jednostka Zamiejscowa Wojewódzkiego Centrum Szpitalnego Kotliny Jeleniogórskiej specjalizująca się w leczeniu chorób płuc, a „Bukowiec” pełni funkcję szpitala ogólnego i należy do EMC Instytut Medyczny SA. Parki przyszpitalne są ogólnodostępne. Przy odrobinie determinacji, gdy tylko covidowe obostrzenia dla placówek medycznych nieco rozluźnione, będzie można zobaczyć wnętrza budynków (ogólnodostępne hole, korytarze itp.). Turyści indywidualni będą mogli wejść do środka na ogólnych zasadach przewidzianych w tego typu placówkach medycznych z poszanowaniem spokoju przebywających tam pacjentów. Grupy zorganizowane na zwiedzanie muszą mieć zgodę dyrekcji szpitali.

Wojków pełen atrakcji

W Wojkowie znajdziecie mnóstwo innych, dodatkowych atrakcji. Cenne są tu stare wille i pałacyki z przełomu XIX i XX wieku oraz ciekawa architektura sanatoryjno-pensjonatowa.

Oryginalną ciekawostką są również grobowce rodziny von Reuss, kryjące się wśród ogromnych głazów na szczycie niewielkiego zalesionego wzgórza przy ulicy Zamkowej (w pobliżu Domu Kata). Dwie bezimienne kamienne płyty przykrywają tam szczątki ostatnich mieszkańców pobliskiego pałacu “Nowy Dwór”: Henryka XXX Reuss i jego małżonki Feodory. Księżniczka „Feo” pochodziła z najbardziej wpływowych rodzin ówczesnej Europy. Jej przodkami byli m.in. Królowa Wiktoria Hanowerska – Władczyni Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz kilku kolejnych Cesarzy Niemiec. W tym samym leśnym kompleksie, w odległości kilkudziesięciu metrów, znaleźć można miejsce pochówku Marii Klementyny Reuss, której grobowiec wyróżnia się piękną liliową dekoracją ozdabiającą wysoki kamienny krzyż.

Miłośnicy przyrody podziwiać mogą w Wojkowie 300-letni świerk "Maciek" rosnący przy ulicy Świerkowej w Kowarach. To bez wątpienia najstarszy okaz tego gatunku w Kotlinie Jeleniogórskiej i być może na całym Dolnym Śląsku. W pobliżu kowarskiego pomnika przyrody znajduje się także kamienna figura „Świętego Franciszka frasobliwego”, wykonana przez miejscowego artystę – mieszkańca Wojkowa – Jerzego Jakubowa.

Przygotuj się na wyprawę w góry

kup najtaniej

SALEWA

Salewa Alp Mate Mid Wp Ombre Blue Pale Frog

502,49 zł

kup najtaniej

Bergson

Bergson Kakka High Stx Red Black

429,99 zł

kup najtaniej

The North Face

The North Face Storm Strike Iii Wp Grafitowy

349,30 zł

kup najtaniej

adidas

Adidas Terrex Ax2R Czarne Bb1935

183,99 zł

kup najtaniej

Salomon

Salomon Xa Pro V8 L41436200

190,80 zł

kup najtaniej

Elbrus

Elbrus Faltis Jr Phanton Black Saffron

119,99 zł

kup najtaniej

Campus

Campus Vasto

249,00 zł

kup najtaniej

Salomon

Salomon X Ultra Mid 4 Gtx Gore Tex 413834

570,00 zł

kup najtaniej

adidas

Adidas Terrex Ax3 Beta Mid G26524

259,99 zł

kup najtaniej

adidas

Adidas Terrex Ax2R Bb1935

183,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wróć na gazetawroclawska.pl Gazeta Wrocławska
Dodaj ogłoszenie