Kordycepina na raka – działanie chemioterapii z „grzyba zombie”. Przełomowe odkrycie z Oksfordu nadzieją nie tylko w onkologii

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Grzyby kordyceps to owocniki maczużnika, które wyrastają z głowy larw motyli i ciem. Surowiec jest ceniony w medycynie chińskiej i obecnie badany intensywnie przez naukowców.
Grzyby kordyceps to owocniki maczużnika, które wyrastają z głowy larw motyli i ciem. Surowiec jest ceniony w medycynie chińskiej i obecnie badany intensywnie przez naukowców. Nanoray24/pixabay.com
Udostępnij:
Kordyceps lub inaczej maczużnik to pasożytniczy grzyb, który wyrasta z ciała żywych larw – to powód, dla którego nazwano go „grzybem zombie”. W medycynie chińskiej ceniony jest jako lek wzmacniający, a we współczesnej znany jako adaptogen. Pośród wielu badanych leczniczych związków z grzyba Cordyceps sinensis znajduje się kordycepina – substancja o cennym działaniu antyrakowym. Naukowcom udało się uzyskać uaktywnioną formę związku i wkrótce rozpoczną się badania 2. fazy klinicznej z użyciem leku w terapii zaawansowanych nowotworów. Obiecujący związek może pomóc też w innych chorobach.

Spis treści

Jak rośnie kordyceps (maczużnik) i dlaczego jest „grzybem zombie”?

Grzyby są źródłem cennych aktywnych biologicznie związków, które są dopiero poznawane przez świat nauki. Zwłaszcza gatunki nazywane leczniczymi kryją w sobie bogactwo w większości nie odkrytych jeszcze substancji, potencjalnie skutecznych w zwalczaniu raka, zjadliwych wirusów i antybiotykoopornych bakterii.

Jednym z takich grzybów jest kordyceps chiński – inaczej maczużnik chiński (Cordyceps sinensis), ze względu na obszar występowania nazywany też tybetańskim. Jak ujawniła przeprowadzona w 2007 r. analiza genów grzyba, tak naprawdę należy on do innej rodziny, a jego prawidłowa nazwa to Ophiocordyceps sinensis.

Kordyceps znany jest także jako grzyb „zombie”. Rozwija się bowiem w larwach ciem i motyli określonych gatunków, zastępując komórki gospodarza własną grzybnią i prowadząc do jego śmierci za życia. Z głowy żywiciela wyrastają owocniki, które są zbierane jako surowiec leczniczy.

W medycynie tybetańskiej grzyb kordyceps znany jest jako yartsa gunbu i stosowany od wieków w celu wzmocnienia organizmu, a zwłaszcza potencji (stąd określenie „chińska viagra”). Surowiec jest cenionym składnikiem nie tylko w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej, ale też tej współczesnej.

Sposób, w jaki rośnie kordyceps, a także ograniczony obszar jego występowania na wysokości 3-5 tys. metrów n.p.m., jest powodem jego bardzo wysokiej ceny. Za niespełna 30 g suszonych okazów płaci się nawet kilkanaście tysięcy dolarów, przy czym pojedyncza sztuka waży tylko 0,3-0,5 grama.

Podobny żywot wiodą inne maczużniki, które też są pasożytami owadów. Dokładniej to wewnętrzne parazytoidy – organizmy pasożytujące na innych organizmach, które często zabijają swojego gospodarza. Do grupy tej należą też gatunki występujące w innych częściach świata – jest nim również obserwowany w polskich lasach Ophiocordyceps ditmarii, który atakuje m.in. mrówki.

Grzyby to nie tylko smaczny składnik dań, bo również niezwykle cenny składnik diety. Właściwości grzybów obejmują m.in. działanie stymulujące odporność organizmu, obniżające poziom glukozy i cholesterolu we krwi, a nawet przeciwbólowe i chroniące wątrobę! Sprawdź, jakie korzyści zapewnia jedzenie 15 gatunków grzybów, zarówno leśnych, jak i hodowlanych! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Właściwości zdrowotne grzybów. Zastosowanie grzybów w profil...

Cordyceps sinensis obiecujący w leczeniu raka, depresji i chorób nerek

Lecznicze grzyby są źródłem związków z grupy polisacharydów, czyli specyficznych polimerów – długich łańcuchów złożonych z cząsteczek cukrów prostych. W przypadku grzyba Cordyceps są to: glukoza, mannoza i galaktoza.

W badaniach wykazano, że roślinne i grzybowe polisacharydy wykazują szeroki wachlarz pozytywnych oddziaływań w organizmie, które wynikają z ich właściwości antyoksydacyjnych, antynowotworowych, przeciwdrobnoustrojowych, stymulujących układ odpornościowy, przeciwcukrzycowych, przeciwdziałających zaburzeniom lipidowym i otyłości oraz ochronnych w stosunku do wątroby.

Grzyby kordyceps są uznawane za adaptogen podobnie jak żeń-szeń czy aszwaganda – wspomagają bowiem adaptację organizmu do niekorzystnych warunków, a zwłaszcza stresu.

Dowiedz się więcej:

W grzybach „zombie” występują też inne aktywne biologicznie związki, które wciąż są poznawane. Jednym z nich jest odkryta w 1950 r. kordycepina. W ciągu ponad 70 lat badań zidentyfikowano wiele z jej cennych właściwości, dzięki którym wspomaga leczenie wiele współczesnych problemów. Należą do nich m.in.:

  • nowotwory,
  • choroby serca,
  • schorzenia zapalne,
  • zaburzenia psychiczne i neurologiczne,
  • zespół metaboliczny,
  • przewlekły ból,
  • choroby układu oddechowego,
  • schorzenia nerek.

W dużych badaniach kordyceps obniżał poziom kreatyniny u osób z przewlekłą chorobą nerek, a w innych chronił je przed działaniem toksycznych leków. Pomagał też obniżać poziom cukru w krwi i zmniejszać powikłania cukrzycy, a także ryzyko odrzucenia przeszczepów u osób po transplantacjach.

Odkryto ponadto silne przeciwdepresyjne właściwości kordycepiny, które pod względem mechanizmu działania i efektów są podobne, jak w przypadku stosowania leku o nazwie imipramina – pierwszego w pełni skutecznego antydepresantu.

Warto wiedzieć, że kordycepinę można zaliczyć go analogów nukleozydów, które są intensywnie badane jako środki przeciwwirusowe. Jeden z takich związków, noszący nazwę molnupiravir, może być jednym z pierwszych doustnych leków na COVID-19. Możliwe nawet, że w przyszłych badaniach kordycepina wykaże podobne działanie. To obiecujący materiał na bezpieczny lek, zwłaszcza, że obecnie może być wytwarzana syntetycznie.

Przeczytaj także:

Kordycepina na raka – badania u pacjentów z czerniakiem, rakiem płuca i jelita grubego

Kordyceps chiński, a także kordyceps bojowy (Cordyceps militaris), znajdują się obecnie w centrum uwagi naukowców właśnie ze względu na zawartość kordycepiny, inaczej 3-deoksyadenozyny.

Kordycepina jest pochodną nukleozydu o nazwie adenozyna, który stanowi jedną z „cegiełek” budujących materiał genetyczny. Z tego powodu włącza się w reakcje biochemiczne i dzięki temu m.in. przedwcześnie zakańcza syntezę nici mRNA. Prawdopodobnie w ten sposób może niszczyć m.in. komórki raka, co zbadano głównie w liniach komórkowych różnych nowotworów, jak również w organizmach gryzoni. Może też silnie stymulować komórki odpornościowe w ustroju.

Pomimo sukcesów w stosowaniu kordycepiny w hodowlach komórkowych i organizmach zwierząt, wciąż potrzeba więcej badań z udziałem ludzi. Problemem jest też słabe wchłanianie tego związku w jelitach i szybki rozpad w krwiobiegu, przez co dociera do miejsca przeznaczenia tylko w niewielkich ilościach.

Sposób, by temu przeciwdziałać, znalazł zespół badaczy brytyjskich z Uniwersytetu Oksfordzkiego i firmy biotechnologicznej NuCana, a ich odkrycia zostały opisane na łamach Clinical Cancer Research.

Naukowcom udało im się przekształcić cząsteczkę kordycepiny w związek nazwany NUC-7738, dla którego przeprowadzono badania kliniczne 1. fazy z udziałem osób z oporną na leczenie zaawansowaną chorobą nowotworową. U pacjentów występował m.in. czerniak, rak jelita grubego i płuc.

Wykazano, że lek na bazie kordycepiny dociera w większych ilościach do komórek nowotworowych i generuje wysoki poziom przeciwrakowych związków niż kordycepina bez modyfikacji. Wstępne wyniki badań wykazały też stabilizację choroby i dobrą tolerancję nowej chemioterapii.

Efekty działania nowego leku była przy tym najlepsze w stosunku do czerniaka.

W badaniach in vitro NUC-7738 okazał się szczególnie skuteczny przeciwko rakowi jąder, przy czym jego aktywność w tym rodzaju nowotworu była aż 40 razy większa niż dla kordycepiny. Obecnie planowana jest 2. faza badań klinicznych leku.

W 2021 r. odkryto także, że silne działanie niszczące komórki rakowe w hodowlach komórkowych wykazuje również występujący w kordycepsie niskocząsteczkowy związek o nazwie kordyheptapeptyd A, będący rozpuszczalną w tłuszczu substancją białkową.

Na leki z grzyba zombie musimy jeszcze poczekać. Choć Cordyceps jest dostępny w różnych formach jako suplement diety, zażywanie go nie jest wskazane w przypadku choroby nowotworowej, zwłaszcza ostrej oraz przewlekłej białaczki szpikowej (AML oraz CLL), a także cukrzycy i zaburzeń krzepnięcia krwi, często bowiem nasila te problemy zdrowotne. Preparatów z kordycepsem nie powinny też przyjmować dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Źródła:

ZOBACZ: Nietypowe grzyby w polskich lasach

Wideo

Materiał oryginalny: Kordycepina na raka – działanie chemioterapii z „grzyba zombie”. Przełomowe odkrycie z Oksfordu nadzieją nie tylko w onkologii - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie