Jan Miodek: Powściągliwiej ze słowem "generalnie"!

    Jan Miodek: Powściągliwiej ze słowem "generalnie"!

    Jan Miodek

    Gazeta Wrocławska

    Gazeta Wrocławska

    Jan Miodek

    Jan Miodek ©Polskapresse

    Mocnymi słowami rozprawił się olsztyński pisarz Filip Onichimowski z formą "generalnie": "U ludzi skromniejszego wykształcenia i obycia częste podpieranie się w wypowiedzi trudnymi i bardzo trudnymi słowami zasłyszanymi gdzieś, a najpewniej w ogłupiającej telewizji, wedle ich wyobrażeń w magiczny sposób wprowadza ich na salony. Te wszystkie namolnie wtykane na początku zdań generalnie, bo generalnie, bo ja generalnie, a gdy do tego usłyszę jeszcze, bo ja generalnie, szczerze ci mówiąc, to ja wtedy generalnie tracę ochotę do kontynuowania rozmowy" ("Słowa i światy. Rozmowy Janiny Koźbiel", Pruszków 2012, str. 97).
    Jan Miodek

    Jan Miodek ©Polskapresse

    Przypominają mi te słowa wyznanie prof. Jerzego Bralczyka z książki "444 zdania polskie" (Warszawa 2007): "Piosenki rozpoczynające seriale są często absurdalne. Z jednej, często słuchanej, dowiadujemy się między innymi, że życie jest nowelą, która wciąga jak rzeka i której nigdy nie mam dosyć. Jeśli coś mnie wciąga jak rzeka, to ja mam tego dosyć bardzo szybko".

    Wracając zaś do generalnie, przyznaję, że rodacy bardzo często przy różnych okazjach skarżą mi się na tę formę, uznają ją bowiem za nadużywaną, manieryczną.
    A i w "Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN" z r. 1999 pod red. prof. Andrzeja Markowskiego przeczytać można na str. 239: "generalnie - nadużywane, lepiej: ogólnie, powszechnie, całkowicie, zasadniczo, w zupełności, zupełnie; np. generalnie (lepiej: zasadniczo, ogólnie) jest to dobry pomysł; generalnie (lepiej: ogólnie) się z tobą zgadzam".

    Podkreślam stylistyczny status generalnie - że to twór nadużywany. Sam w sobie jest w języku potrzebny i ma przecież określone znaczenia, zbliżone do przywołanych przez słownik Markowskiego wariantów: 1. "ogólnie, powszechnie, zasadniczo" - generalnie poparł ustawę, ale zgłosił dodatkowe wnioski; koncepcja generalnie trafna; 2. "całkowicie, gruntownie, definitywnie" - był generalnie znużony pracą ("Uniwersalny słownik języka polskiego" pod red. prof. Stanisława Dubisza, Warszawa 2003, t. I, str. 991). Warto przecież dopowiedzieć, że w cytowanym leksykonie Dubisza pierwsze ze znaczeń opatrzone jest kwalifikatorem książkowości, drugie zaś - przestarzałości.

    Wszystko to sprawia, że zasadny wydaje mi się pomysł opatrzenia dzisiejszego odcinka nagłówkiem: "Powściągliwiej ze słowem generalnie!".

    Czytaj treści premium w Gazecie Wrocławskiej Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (8)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    nie zgadzam się

    Miszczu (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    Wykształcić można każdego, nawet głupka. Mądrym trzeba się urodzić.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    To dmutnr

    Lukasz (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    Smutne jest to co tutaj przeczytałem, bo generalnie dowiedziałem się jedynie iż jestem słabo wykształcony i próboje zaświecić nieświadomie nadużywając ów słowa. Generalnie pozatym tym artykuł nie...rozwiń całość

    Smutne jest to co tutaj przeczytałem, bo generalnie dowiedziałem się jedynie iż jestem słabo wykształcony i próboje zaświecić nieświadomie nadużywając ów słowa. Generalnie pozatym tym artykuł nie nauczył mnie niczego nowego. Szkoda...zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Brawa dla Pana pisarza.

    Pietrozwloch (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1

    Generalnie to ja znam jedną ekspedientkę sklepu monopolowego,którą jak tylko widzę rozmawiająca z jakimś w miarę wyglądającym chłopakiem obowiązkowo musi użyć tego prestiżowego słowa. Bardzo...rozwiń całość

    Generalnie to ja znam jedną ekspedientkę sklepu monopolowego,którą jak tylko widzę rozmawiająca z jakimś w miarę wyglądającym chłopakiem obowiązkowo musi użyć tego prestiżowego słowa. Bardzo chciałbym postawić wódkę temu pisarzowi.''U ludzi skromniejszego wykształcenia i obycia.''zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Ponizenie

    zoll (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1

    Ponizasz czlowieku ludzi slabiej wyksztalconych, podczas gdy problem w wiekszosci ich nie dotyczy. A fee

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    "Niedziela Barabasza"

    jacenty (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 55 / 72

    Aktorka Anna Seniuk w filmie "Niedziela Barabasza", w roli - kura domowa, szt.1, nagminnie, czyli, dużo często, używała sobie, strofując małżonka, tak początkując:
    "Generalnie, to ja ci...rozwiń całość

    Aktorka Anna Seniuk w filmie "Niedziela Barabasza", w roli - kura domowa, szt.1, nagminnie, czyli, dużo często, używała sobie, strofując małżonka, tak początkując:
    "Generalnie, to ja ci powiem...".
    Filmowy mąż (pan Kuźniar?), niedzielny bramkarz piłki kopanej, po całej serii "generalnie" (wykonanie j.w.), doznał gwałtownego załamania kariery w rzeczonym fachu. W oparach lokalnego skandalu i absurdu, został zmieniony na bramkarza rokującego.
    Zesłany na wcześniejszą emeryturę, udał się na balkon, gdzie w szczebelkach barierki zabezpieczającej, tkwił syn Barabasza, tudzież podobnież, Barabaszowej małżonki.
    Piłując pułapkę, powiedział: "My im jeszcze pokażemy, synku"!
    W tym zdaniu zabrakło mi słowa - GENERALNIE!... (Generalnie, my im jeszcze...).
    W związku z powyższym, nie przesadzajmy, generalnie! ze słowem - "powściągliwiej"!!! znaczy
    zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Generalnie nic z tego nie wynika

    Generał (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 75 / 74

    A co ma wynikać z brodawek nocnika? Gulgulator?


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    generalnie

    wynika, (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 71 / 70

    z tego, że aktualnie stan polszczyzny wśród młodych, wykształconych z dużych miast przedstawia się masakrycznie.


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Masakrycznie?

    jacenty (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 82 / 74

    "Masakrycznie" - to, bynajmniej i generalnie, jest poprawne?! Myślę, że wątpię.
    Wnioskuję, że jest makabryczną zbitką, pochodzącą od "masa krytyczna".
    Podejrzewam, że ta masa krytyczna, to jakieś...rozwiń całość

    "Masakrycznie" - to, bynajmniej i generalnie, jest poprawne?! Myślę, że wątpię.
    Wnioskuję, że jest makabryczną zbitką, pochodzącą od "masa krytyczna".
    Podejrzewam, że ta masa krytyczna, to jakieś terminarium atomowe!
    To bez nie, te atomy, waryjotów, wokół momy!
    Extra, co nie?zwiń

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Polecane

    Wideo