Jan Miodek: Odnośnie do czegoś

Prof. Jan MiodekZaktualizowano 
Prof. Jan Miodek
Prof. Jan Miodek fot. Jarosław Jakubczak
Przed paroma miesiącami aż podskoczyłem na krześle ze zdziwienia i radości, kiedy jeden z uczestników telewizyjnego programu "Słownik polsko@polski" zwrócił się do mnie ze słowami: "Mam pytanie odnośnie do używania form żeńskich" - z zastosowaną w tej konstrukcji składnią odnośnie do czegoś.

Ale i w książce "Odkrywając wolność. Przeciw zniewoleniu umysłów" (Wyd. Zysk i S-ka oraz Forum Obywatelskiego Rozwoju 2012) - fascynującym zbiorze tekstów, których wyboru dokonał i wstępem je poprzedził prof. Leszek Balcerowicz - znajdowałem fragmenty z tą właśnie syntagmą: "Nie daje żadnych precyzyjnych wskazówek odnośnie do sposobów i natężenia socjalnej interwencji państwa", "Trwają fundamentalne spory odnośnie do tego, jaki moment należy przyjąć za początek istnienia człowieka", "Fundamentalne spory teologiczne i ideologiczne odnośnie do tego, kto powinien rządzić, prowadzą wyłącznie do katastrofy", "Taki pogląd wywoła często wyrażane zastrzeżenia odnośnie do systemu dwupartyjnego".

Wyrażone na początku dzisiejszego zdziwienie bierze się stąd, że absolutna większość użytkowników polszczyzny posługuje się wyrażeniem "odnośnie czegoś" - ciągle jednak uznawanym za błędne. Źródłem zaś mojej radości jest logiczne myślenie tych wszystkich, którzy wybierają zgodną z normą składnię odnośnie do czegoś: skoro wszyscy posługujemy się zwrotem odnosić się do czegoś, racjonalna i funkcjonalna jest obecność przyimka do w pokrewnej syntagmie odnośnie do czegoś.

Nie mogę przecież nie powiedzieć i tego, że autorzy słowników i poradników poprawnościowych, zalecając poprawną składnię z do, uświadamiają rodakom, że można się posłużyć innymi wariantami konstrukcyjnymi to samo znaczącymi. I tak w "Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN" z r. 1999 pod red. prof. Andrzeja Markowskiego można przeczytać: "Odnośnie do najmłodszego przestępcy (lepiej: w stosunku do najmłodszego przestępcy) sąd złagodził wymiar kary", "Uwagi odnośnie do ostatniego punktu obrad (lepiej: co do ostatniego punktu obrad)".

A Mirosław Bańko i Maria Krajewska w "Słowniku wyrazów kłopotliwych" z r. 1994 piszą: "W wydawnictwach poprawnościowych konstrukcja odnośnie czegoś uchodzi za zbyteczny rusycyzm, który można zastąpić wyrażeniami odnośnie do czegoś, w odniesieniu do czegoś, w stosunku do czegoś, wobec czegoś lub mniej oficjalnymi: w sprawie czegoś i co do czegoś. Czasem zresztą krytykowane wyrażenie daje się w ogóle pominąć, np. konstrukcję »Ukazują się dwie lub trzy recenzje odnośnie każdej wystawianej pozycji repertuarowej« można poprawić następująco: »Ukazują się dwie lub trzy recenzje każdej wystawianej pozycji repertuarowej« (lub jeszcze lepiej i prościej: »...dwie lub trzy recenzje każdego przedstawienia«)".

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 13

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

w
wojcio123

To nieco archaiczna forma, ale moim zdaniem najzupełniej poprawna. Mnie bardzo się podoba :)

C
Cborek@o2.pl

Czy zwrot "zupełnieśmy się zgubili" jest poprawny ? Coś takiego zdarzyło się na 332 stronie książki "Dom sióstr" Charlotte Link. Przekład Ryszard Wojnakowski. Przekłady tej autorki, ale nie tylko tej to tragedia dla języka polskiego. Ktoś dba o poprawność przekładów na język polski ? Czyta się poważnych autorów z wielkim naprawdę niesmakiem.

m
mw

Jest takie stare powiedzenie: gdyby większość miała rację, to Słońce do dziś kręciłoby się wokół Ziemi...

p
pat

To, kto ma rację nie wnioskuje się po tym, ile osób wyraża swoje zdanie na dany temat. Jeśli w szkole na teście wszyscy uczniowie zaznaczą złą odpowiedź, to nauczyciel musi uznać ją za poprawną?
Jacqu, odpowiadając na twoje pytanie, w związku z powyższym - pan profesor ma rację ;]

j
józef z mrągowa

co to znaczy donosić na przyjaciół pod presją SB

e
ehe

Postuluje jeszcze zbużenie wszystkich zabytkowyh kamienidz na rynku wrocłafskim, w ich miejsce postawmy płytę, albo od razu szklarnię- niech pasuje do reszty!

N
Nadis

"Wyrażone na początku dzisiejszego ZDZIWIENIE BIERZE SIĘ STĄD, że absolutna WIĘKSZOŚĆ użytkowników polszczyzny POSŁUGUJE SIĘ wyrażeniem "odnośnie czegoś" - CIĄGLE JEDNAK UZNAWANYM za błędne. ŹRÓDŁEM ZAŚ mojej RADOŚCI JEST LOGICZNE MYŚLENIE tych wszystkich, którzy wybierają zgodną z normą składnię odnośnie do czegoś: SKORO WSZYSCY POSŁUGUJEMY SIĘ zwrotem odnosić się do czegoś, RACJONALNA i funkcjonalna jest OBECNOŚĆ PRZYIMKA DO W POKREWNEJ SYNTAGMIE odnośnie do czegoś." czyli biorąc pod uwagę tylko w sam sens tego zdania skupiając się tylko na kluczowych słowach: "[...] ZDZIWIENIE BIERZE SIĘ STĄD [...] ŻE WIĘKSZOŚĆ [..] POSŁUGUJE SIĘ (wyrażeniem "odnośnie czegoś") - CIĄGLE JEDNAK UZNAWANYM ZA BŁĘDNE. ŹRÓDŁEM ZAŚ MOJEJ RADOŚCI JEST LOGICZNE MYŚLENIE [...] SKORO WSZYSCY POSŁUGUJEMY SIĘ (zwrotem odnosić się do czegoś) RACJONALNA [..] JEST OBECNOŚĆ PRZYIMKA DO W POKREWNEJ SYNTAGMIE (odnośnie do czegoś)" Nie ma tu zaprzeczenia faktu że forma już wyszła z powszechnego użytku i że nie powinno się być może tego zmienić. Nie jest napisane 'UZNAJĘ' tylko 'JEST UZNAWANE'. Nikt nie zaprzecza że świat wokół nas zmienia się i niektóre zmiany powinniśmy zaakceptować, ale co Pan odpowie komuś kto zapyta dlaczego gdy prawidłowe uznajemy sformułowanie "odnosić się do czegoś" to jednocześnie chcielibyśmy uznać za właściwe wyrażenia bez przyimka DO "odnośnie czegoś". Jeśli chcemy wprowadzić jakąś zmianę to musimy być konsekwentni i nie tworzyć chaosu. Przy formułowaniu samej zasady jeszcze przed jej oficjalnym wprowadzeniem w życie jako powszechnie obowiązującej nie tworzyć już na samym początku wyjątków od jej stosowania. Jeśli reguła jest zrozumiała, logiczna i większość zgadza się jej przestrzegać to można nawet przegłosować że od jutra przechodzimy na czerwonym świetle. Kto powiedział że czerwone światło musi zawsze oznaczać 'stop' i nigdy nikt tego nie może zmienić? Ale gdyby kierowca samochodu nie wiedział o tej zmianie.....tylko sam pieszy? Wszyscy musimy zawrzeć jakąś umowę społeczną na co się zgadzamy a na co nie i co dany symbol ma oznaczać i staramy się aby to oznakowanie było w miarę logiczne i mieściło się w przyjętych normach i jednostkach nie wymuszając innych koniecznych zmian w innych normach i symbolach dla zachowania jakiejś ciągłości i logiki. Słowa są abstrakcją pomagająca nam opisać nasz realny świat materialny, duchowy, emocjonalny. Nie mają go nam zastępować, niszczyć czegoś, być przeszkodą. Słowa pomagają nam się w tym wszystkim odnaleźć. Porządkują nasze życie i czynią piękniejszym.

k
kRZYK!

...to taki znany cytat

k
kRZYK!

...ale także przedstawicieli innych narodów reprezentuje niestety niższy poziom intelektualny. "Gdy tylu ludzi pochwala to samo, wtedy łatwo jest dojść do wniosku: jedzmy gówna, przecież miliony much nie mogą się mylić!" - Waldemar Łysiak

g
gość

Skoro absolutna większość jednostkę energii kcal czyta i pisze jako kalorię, zamiast kilokalorię, to czy ona ma rację? Wszak różnica jest znikoma - to tylko tysiąckrotność...

g
gg

też będziesz miał wątpliwości,że należy się zatrzymać?

j
jacqu

Skoro absolutna większość polaków posługuje się tym wyrażeniem, to kto ma rację absolutna większość, czy pan profesor?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3