Historia. Powódź wdarła się do miasta

Maciej ŁagiewskiZaktualizowano 
Powódź we Wrocławiu. Rok 1903
Powódź we Wrocławiu. Rok 1903 fot. archiwum Muzeum Miejskiego Wrocławia
Wrocław w swojej historii wielokrotnie stawiał czoło wodzie. Odra i jej liczne dopływy, występując z koryt i zalewając dzielnice miasta, spędzały sen z powiek jego mieszkańcom. Jednak do tragiczniejszych w skutkach należała powódź z 1903 roku, kiedy pod wodą znalazła się ponad połowa obszaru Wrocławia.

Władze miasta spodziewały się nadejścia wielkiej wody, bowiem na początku lipca 1903 roku na Śląsku i w Czechach wystąpiły obfite, kilkudniowe opady deszczu. W związku z nimi z innych miast, m.in. Opola, Raciborza i Oławy zaczęły napływać niepokojące wieści o niszczycielskiej sile wody. Stało się jasne, że fala powodziowa zbliża się do stolicy Dolnego Śląska. Jednak nikt nie był w stanie przewidzieć, jakie rozmiary osiągnie ona we Wrocławiu – mieście słynącym z dużej liczby koryt rzecznych.

W niedzielę nad ranem, 12 lipca Odra zaczęła szybko przybierać, w ciągu kilku godzin przekroczyła stany alarmowe i zalewała wschodnie dzielnice Wrocławia. W ciągu doby poziom Odry sięgnął ponad 7 metrów, łącząc swój nurt z przepływającą obok Oławą w jedno szerokie koryto, które z niewyobrażalną siłą napierało na miasto. Całkowicie zalane zostało Przedmieście Oławskie i część Przedmieścia Świdnickiego. Fala pokryła także odrzańskie wyspy i dotarła do dzielnic położonych w okolicach Parku Szczyt-nickiego oraz do północnych części miasta. Pod wodą znalazły się najważniejsze mosty, w tym most Uniwersytecki. W kolejnych dniach podtopione zostały także podmiejskie wsie: Maślice i Kozanów. Do nierównej walki z wodą ruszyła straż pożarna i wojsko, prowadząc całodobowe akcje ratownicze. Zagrożeni byli nie tylko mieszkańcy zalanych terenów.

Dramatyczne chwile przeżywał Wrocławski Ogród Zoologiczny, którego pracownicy musieli ewakuować zwierzęta do wyżej położonych wybiegów lub izolować w klatkach w pomieszczeniach na piętrach budynków administracyjnych. Woda napierała także na Wyspę Piaskową, zagrażając znajdującej się na niej Bibliotece Uniwersyteckiej. W końcu wdarła się do budynku, jednak cenne starodruki zdołano na czas przenieść w bezpieczniejsze miejsce. Na nabrzeżu przy obecnej ulicy Cybulskiego podmyta została zabudowa dwóch fabryk spirytusu Sternberga, które częściowo runęły do rzeki.
W tym czasie miasto było sparaliżowane, w wielu jego częściach nie kursowały tramwaje, a mosty z powodów bezpieczeństwa zamknięto. Mimo to ówczesne gazety donosiły, że wrocławianie nie rezygnowali ze swoich codziennych rytuałów, nadal chętnie odwiedzali ulubione restauracje i piwiarnie, nawet jeśli drogę do nich musieli pokonywać po drewnianych kładkach lub w samodzielnie skonstruowanych łodziach. Nie odmawiano sobie nawet letnich kąpieli w powstałych na skutek powodzi stawach w Parku Szczytnickim.

Woda ustąpiła 17 lipca, ale miasto jeszcze długo borykało się z następstwami „wysokiej wody”. Wzrosło zagrożenie wybuchu epidemii, część budynków była osłabiona i zawilgocona, a przemoczone wały groziły obsunięciem. Następstwem powodzi było uchwalenie dwa lata później tzw. „ustawy odrzańskiej”, w której przyjęto szeroki program regulacji rzeki i budowy obiektów ochrony przeciwpowodziowej. Według tego programu wybudowano w latach 1913-1917 skomplikowany Węzeł Wodny Wrocławia, którego główne elementy to kanał przeciwpowodziowy z jazem wpustowym, kilka nowych odnóg koryta Odry, trzy poldery, system przerzutu wody do koryta Widawy i budowle sterujące dopływem na poldery. Układ ten miał zapewnić bezpieczne przejście przez miasto kulminacyjnej fali powodziowej rzędu 2400 m sześc./s. Ten największy węzeł wodny w Polsce do dziś budzi podziw wśród inżynierów oraz hydrologów i wielokrotnie skutecznie ochronił miasto przed wielką wodą.

Autor jest dyrektorem Muzeum Miejskiego Wrocławia

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

w
wroc

może budzić podziw, ale od kiedy na polderach się buduje domki, a o przepusty, od czasu, gdy zmarli jeszcze poniemieccy doglądający, się nie dba, cały ten system jest tylko zachwycający historycznie..

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3