Dlaczego nie ma kobiet na banknotach? To pytanie, które pada w popularnej ostatnio reklamie. Postanowiliśmy to sprawdzić. Okazało się, że w na polskich banknotach wizerunki kobiet owszem, zostały umieszczone, ale tylko na banknotach kolekcjonerskich. Dlaczego?

Dlaczego na banknotach widnieją twarze Mieszka I, Bolesława Chrobrego, a nie ma np. Dobrawy czy św. Jadwigi? Założenie, że na banknotach prezentowane będą wizerunki władców Polski opiera się na ustaleniach z 1995 roku - Narodowy Bank Polski bazował wówczas na wyborze dokonanym przez Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Dlatego na co dzień, w powszechnym obiegu, posługujemy się banknotami z wizerunkami mężczyzn.

Opierając się na tych samych założeniach, nowy banknot o wartości 500 złotych również reprezentuje polski władca i też jest to mężczyzna - Jan III Sobieski. I chociaż z kart podręczników do historii równie dobrze pamiętamy królową Marysieńkę, to jednak nie ona znalazła się na nowym banknocie.

- Umieszczenie na nim wizerunku Jana III Sobieskiego miało związek z wymogami projektowymi, założeniami serii, rozpoznawalnością wizerunku i historycznymi zasługami władcy - wyjaśnia Maciej Antes, dyrektor biura prasowego Narodowego Banku Polskiego. Antes zaznacza jednak, że wizerunki kobiet możemy odnaleźć na banknotach i monetach kolekcjonerskich.

W 2011 roku wyemitowano np. banknot kolekcjonerski poświęcony Marii Skłodowskiej Curie, a w 2014 NBP wyemitował w ramach serii Skarby Stanisława Augusta monety kolekcjonerskie poświęcone Jadwidze Andegaweńskiej. To nie wszystko.

- W 2013 roku do rąk kolekcjonerów trafiły dwie monety poświęcone Agnieszce Osieckiej, a w roku 2016 roku moneta poświęcona Oldze Boznańskiej. Ponadto w roku 2016 został wyemitowany banknot kolekcjonerski o nominale 20 zł upamiętniający 1050. rocznicę Chrztu Polski, na którym oprócz postaci Mieszka I przedstawiono także jego małżonkę Dobrawę - dodaje Antes.

W ramach serii "Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni" w 2017 r. na polskich monetach kolekcjonerskich została uhonorowana postać Danuty Siedzikówny „Inki”. Postać anonimowej kobiety znalazła się także na monecie poświęconej Solidarności Walczącej. W tym przypadku inicjatorzy emisji chcieli w ten sposób upamiętnić wszystkie kobiety działające w tej organizacji.

Na monetach kolekcjonerskich pojawiły się także kobiety, których nie znamy z imienia i nazwiska. Widnieją one srebrnych monetach kolekcjonerskich 10 zł Rzeź Woli i Ochoty (rok emisji: 2017) oraz 10 zł My Polacy dumni i wolni 1918-2018 (rok emisji: 2018).

W 2019 roku NBP planuje inaugurację serii srebrnych monet kolekcjonerskich "Wielkie aktorki". Pierwszą monetę z tej serii kolekcjonerzy będą mogli nabyć w czerwcu 2019, a zobaczymy na niej wizerunek Heleny Modrzejewskiej.