30 lat samorządności w Polsce to przede wszystkim sukces obywateli

Akcja specjalna 30 lat Samorządów

W maju mija 30 lat od przeprowadzenia pierwszych wyborów samorządowych w wolnej Polsce. Z tej właśnie okazji warto przybliżyć ideę samorządu terytorialnego oraz zwrócić uwagę na rolę gminy, która choć jest jego najmniejszą jednostką, najlepiej zna potrzeby lokalnej społeczności.

Idea samorządu terytorialnego

Samorząd terytorialny to, jak podaje Encyklopedia PWN, rodzaj samorządu, który obejmuje wszystkich mieszkańców (obywateli) danej jednostki terytorialnej, czyli gminy, powiatu i województwa. W Polsce samorząd terytorialny ukształtował się, podobnie jak w innych krajach europejskich, w XIX wieku, choć samo jego działanie na ziemiach polskich przebiegało różnie – w zależności od okresu historycznego. Jednak nie o historii będziemy tu mówić, a o idei, która narodziła się wraz z demokratyzacją społeczeństwa i do dziś przyświeca jednostkom samorządu terytorialnego.

Pojęcie samorządu terytorialnego znane jest już ze starożytności, jednak jego współczesne rozumienie pochodzi z dużo późniejszego okresu, a konkretnie z czasów Rewolucji Francuskiej i dziewiętnastowiecznych reform pruskich. To wtedy, oprócz ważnych przemian dotyczących podziału i roli władzy, nastąpiła liberalizacja życia społecznego, której następstwem była demokratyzacja oraz rozbudzenie świadomości obywatelskiej. Bez tych zmian nie powstałby współczesny samorząd terytorialny, którego celem jest przede wszystkim dbanie o dobro lokalnych mieszkańców.

Gmina a lokalna społeczność

Podstawową, najmniejszą jednostką samorządu terytorialnego jest gmina, której celem jest wykonywanie zadań publicznych – zarówno własnych, jak i zleconych. Zadania zlecone to takie, które gminy wykonują na polecenie innych samorządów lub administracji rządowej, natomiast własne to działania podejmowane na rzecz lokalnej społeczności, czyli mieszkańców danej gminy. I na tych zadaniach warto się skupić, żeby uświadomić sobie, jak wiele dotyczących nas bezpośrednio zarządzeń zależy właśnie od tej najmniejszej jednostki samorządu terytorialnego.

To zarząd gminy, na czele którego stoi wójt, burmistrz lub prezydent miasta, decyduje bowiem o sprawach, które dotyczą bezpośrednio każdego mieszkańca. Do zadań własnych gminy należy podejmowanie działań związanych między innymi z lokalnym transportem zbiorowym, edukacją publiczną, pomocą społeczną, ochroną zdrowia czy zielenią miejską. Dlatego gmina, choć mała, jest najbliżej obywatela.

Sukces samorządu, sukces obywateli

Reforma samorządowa z 1990 roku dała lokalnym społecznościom możliwość decydowania o tym, jak powinny wyglądać miejsca, w których żyją. Ze wszystkich jednostek samorządu terytorialnego to właśnie gminy są najbliżej ludzi – wiedzą, czego im potrzeba, na co warto przeznaczyć fundusze z budżetu. Przedstawicieli lokalnej władzy wybierają obywatele danej gminy – wspólnie pracują na rzecz miejsca, z którym są najbardziej związani, gdzie mieszkają, uczą się czy pracują.

Od pierwszych wyborów samorządowych w wolnej Polsce minie 27 maja już 30 lat. Z tej okazji warto przyjrzeć się temu, jak obecnie wygląda praca gmin i co dzięki ich działaniom zyskują lokalni mieszkańcy. To dobry czas nie tylko na świętowanie, ale przede wszystkim na analizę dotychczasowych dokonań oraz tworzenie planów na przyszłość.

Dodaj ogłoszenie