20 lat temu zmieniono nazwy ulic we Wrocławiu. Karkonoska...

    20 lat temu zmieniono nazwy ulic we Wrocławiu. Karkonoska miała być Sezamkową

    Marcin Rybak

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    Ilu z nas pamięta jeszcze, że dzisiejsza aleja Karkonoska nosiła nazwę Armii Radzieckiej, ulica kardynała Wyszyńskiego była ulicą Józefa Wieczorka, plac Świętego Macieja - placem Fryderyka Engelsa a ulica Krupnicza - ulicą Nowotki? 20 lat temu - w 1992 roku - we Wrocławiu zaczęły obowiązywać nowe nazwy ulic. To wtedy dzisiejsza aleja Karkonoska omal nie została ulicą Sezamkową!
    20 lat temu zmieniono nazwy ulic we Wrocławiu. Karkonoska miała być Sezamkową

    ©fot. Wojtek Wilczyński/archiwum Gazety Wrocławskiej

    O tym, jak zmieniano nazwy ulic rozmawiamy z Krzysztofem Turkowskim, wiceprezydentem Wrocławia w pierwszej po 1989 roku kadencji wrocławskiego samorządu.

    Minęło dwadzieścia lat od akcji zmiany nazw wrocławskich ulic. Jak to przebiegało?
    W pierwszej po 1989 roki kadencji Rady Miejskiej powołano komisję nazewnictwa ulic. Na jej czele stanął nieżyjący już dziś prof. Andrzej Jagielski. Zgłaszane były - na przykład przez rady osiedla - różne propozycje. Potem było głosowanie.

    To była akcja dekomunizacyjna. Wtedy patronami wrocławskich ulic przestali być tacy bohaterowie poprzedniego ustroju jak Karol Świerczewski.
    Nie tylko chodziło o dekomunizację.
    Moja rodzinna ulica Prałacka została zmieniona na kardynała Augusta Hlonda, choć ja tego bardzo żałuję. Hlond mógł dostać godniejszą ulicę. Chcieliśmy też wyróżnić ważne postacie z historii Wrocławia. W latach PRL gmach Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej mieścił się przy placu Dąbrowszczaków. My oddaliśmy go Maxowi Bornowi, wybitnemu fizykowi, nobliście związanemu z Wrocławiem. Żałuję, że nie znaleźliśmy żadnego placyku dla Alzheimera, który też pracował we Wrocławiu. Zabrakło nam poczucia humoru.

    Były spory?
    Pamiętam, że padła propozycja, by ulicę Armii Radzieckiej (dziś aleja Karkonoska - przyp. red.) zmienić na Sezamkową. Niewielką ilością głosów wygrała jednak Karkonoska. Tam jest ośrodek Telewizji Polskiej a ulica Sezamkowa to był popularny wówczas amerykański program dla dzieci. Telewizja byłaby przy Sezamkowej. Plac Młodej Gwardii zmieniono na Ludomira Różyckiego, choć były też propozycje by był to plac Beethovena. Była też dyskusja wokół ulicy Adama Próchnika. Ostatecznie zmieniono ją na Gajowicka, choć ja osobiście tego żałuję. Próchnik nie był komunistą, tylko działaczem socjalistycznym. Przy tym wybitnym historykiem. Niestety przepadł.

    Jak nowe nazwy się przyjęły?
    Dość szybko. W ciągu kilkunastu miesięcy i bez problemu. Cała akcja dotyczyła najwyżej kilkudziesięciu ulic i nie wzbudziła większych protestów.

    Oto dawne i obecne nazwy wrocławskich ulic
    Karola Świerczewskiego - Marszałka Józefa Piłsudskiego
    plac PKWN - plac Legionów
    Armii Radzieckiej - Karkonoska
    Mariana Buczka - Henryka Probusa
    pl. Fryderyka Engelsa - plac Świętego Macieja
    Małgorzaty Fornalskiej - Lotomska
    Maksyma Gorkiego - Macieja Miechowity
    Marcelego Nowotki - Krupnicza
    Przodowników Pracy - gen. Józefa Hallera
    Przyjaźni Polsko-Radzieckiej - Przyjaźni
    Hanki Sawickiej - Oskara Minkowskiego
    Józefa Wieczorka - kardynała Stefana Wyszyńskiego
    Klary Zetkin - Ignacego Daszyńskiego
    Józefa Czechowskiego - Alfreda Nobla
    plac Karola Marksa - plac Strzelecki
    Juliusza i Ethel Rosenbergów - Parkowa
    Obrońców Pokoju - Świętego Wincentego
    Wincentego Pstrowskiego - Fabryczna
    Józefa Niedzielskiego - Henryka Brodatego
    Józefa Lewartowskiego - Henryka Arctowsiego
    Pawła Findera - Karola Lipińskiego
    Alfreda Lampego - Walerego Sławka
    Luchana Szenwalda - Józefa Becka
    Juliusza Fucika - Jana Palacha
    Adolfa Warskiego - gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego
    Michała Żymierskiego - gen. Leopolda Okulickiego
    Juliana Marchlewskiego - mjr Jana Piwnika-Ponurego
    Antoniego Makarenki - gen. Stanisława Kopańskiego
    Nikosa Belojannisa - Samborska
    Ilii Erenburga - Stryjska
    Feliksa Kona - Tarnopolska
    Karola Liebknechta - Stanisławowska
    Gamala Nasera - Pińska
    Mikołaja Ostrowskiego - Krzemieniecka, Aleksandra Ostrowskiego
    Władysława Hibnera - Pakistańska
    Władysława Kniewskiego - Nepalska
    Henryka Rutkowskiego - Afgańska
    22 lipca - Ignacego Mościckiego
    Jerzego Rynga - Dróżnicza
    Bronisława Wesołowskiego - Jana Wesołowskiego
    Juliana Bruna - Pawła Jasienicy
    Iwana Koniewa - gen. Romana Abrahama
    Iwana Miczurina - Tadeusza Kutrzeby
    Stanisława Popławskiego - gen. Kazimierza Sosnkowskiego
    Wandy Wasilewskiej - admir. Józefa Unruga
    Róży Luksemburg - gen. Stefana Grota-Roweckiego
    Proletariacka - Armii Krajowej
    Radziecka - Estońska
    Władysława Andrzejczaka - Darowska
    Bierutowicka - Przesiecka
    Teodora Duracza - Witolda Taszyckiego
    Antoniego Galińskiego - Kobierzycka
    Krajowej Rady Narodowej - Piernikowa
    Braci Steczyńskich - Marcepanowa
    Juliana Leńskiego - Gimnazjalna
    Patrice Lumumby - Marcina Bukowskiego
    Tadeusza Ślężaka - Anioła Ślązaka
    Stefana Martyki - Teodora Parnickiego
    Michała Szyszki - Morawska
    Anastazji Milewskiej - Józefa Lielniaka
    Stanisława Ulanowskiego - Bolesława Ulanowskiego
    Adama Próchnika - Gajowicka
    pl. Dąbrowszczaków - bulwar prof.Józefa Zwierzyckiego i pl. Maxa Borna
    Młodej Gwardii - Ludomira Różyckiego



    Czytaj treści premium w Gazecie Wrocławskiej Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (78)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    A pamietacie plac na 4-ry litery?

    Kazik (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    A pamietacie plac na 4-ry litery? to przeciez slawny Plac PKWN. PKWN to byl pierwowzor sowieckiej PZPR. Obecnie nzawany Plac Legionow.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Obrońców Pokoju- Świętego Wincentego- dlaczego?

    DK (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 11 / 5

    Czy ktoś potrafi wskazać czym kierowano się zmieniając nazwę ulicy o neutralnym politycznie wydźwięku "obrońców pokoju" na św. Wincentego? Nie ma przy tej ulicy żadnego kościoła, chyba w...rozwiń całość

    Czy ktoś potrafi wskazać czym kierowano się zmieniając nazwę ulicy o neutralnym politycznie wydźwięku "obrońców pokoju" na św. Wincentego? Nie ma przy tej ulicy żadnego kościoła, chyba w przeszłości też nie było pod wezwaniem tego świętego. Czy jest jakiś św. Wincenty, który przysłużył się Wrocławowi? zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    nazwy ulic to sprawa ulotna

    wrocławianiN (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

    Były inne, dziś są takie jak widzimy a za ileś lat będą zmieniane na jakieś inne.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Zmienić Rynek na Ranczo Dutkiewicza

    a (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 46 / 14

    Tamte zmiany już minęły. teraz z duchem czasu trzeba honorowac współczesnych bohaterów zbiorowej świadomości.

    pl. Jana Pawła II na pl. Złotoustego Czumy, aleję Śląska na Magika Wojtasa

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Jakoś demokratyczny Zachód nie ma tego problemu...

    Są ważniejsze sprawy (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 38 / 21

    ul. Lenina, pl. Stalingrad? Jakoś np. Francja, czy Włochy nie mają tego problemu, że zamiast pl. 1-go Maja ma być pl. Jana Pawła II....rozwiń całość

    ul. Lenina, pl. Stalingrad? Jakoś np. Francja, czy Włochy nie mają tego problemu, że zamiast pl. 1-go Maja ma być pl. Jana Pawła II. (en.wikipedia.org/wiki/List_of_places_named_after_Vladimir_Lenin#France en.wikipedia.org/wiki/List_of_places_named_after_Joseph_Stalin#Western_Europe)

    Te kraje nie mają też wielu innych problemów, jakie ma Polska.zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    problemy maja ...

    latawiec (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 18 / 33

    We Wloszech i Francji nie maja z tym problemow bo tam w dalszym ciagu kwitnie komuna. Problemow nie maja jak my ale maja inne jak np. pol Paryza to Aftyka, ktora zada akceptacji prawa islamskiego....rozwiń całość

    We Wloszech i Francji nie maja z tym problemow bo tam w dalszym ciagu kwitnie komuna. Problemow nie maja jak my ale maja inne jak np. pol Paryza to Aftyka, ktora zada akceptacji prawa islamskiego. Chyba juz wole nasze problemy z nazwami ulic.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Róża Luxsemburg

    Aborygen (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 59 / 29

    A ja i tak poruszam się po Wrocławiu według starych nazw ulic.Do celu zawsze dojdę.Na zadawanie mi pytania ,jak trafić odpowiadam po staremu.Nie kaman jego problem.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    "Ilu z nas pamięta jeszcze"

    podatnik (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 51 / 30

    Nie pamiętają jedynie dzieci i młodzież, przecież 20 lat to nie zamierzchła przeszłość.
    Jakiś idiota pisał ten artykuł, albo przyjezdny, czyli "prawdziwy wrocławianin" od kilku lat.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Most Grunwaldzki to Kaiserbrücke!

    tom (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 68 / 38

    Plac Grunwaldzki to Kürfirstenstrasse , Most Sczytnicki to Adolf Hitler Brücke

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Zmiany nazw ulic w 1965 roku

    Czesław H. (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 62 / 19

    Byłem studentem Politechniki Wrocławskiej. Pewnego dnia w październiku 1956 mieliśmy zajęcia przy Wybrzeżu Wyspiańskiego. Zajęcia się nie odbyły i poproszono nas o przejście na plac pomiędzy ulicą...rozwiń całość

    Byłem studentem Politechniki Wrocławskiej. Pewnego dnia w październiku 1956 mieliśmy zajęcia przy Wybrzeżu Wyspiańskiego. Zajęcia się nie odbyły i poproszono nas o przejście na plac pomiędzy ulicą a rzeką. Myśleliśmy, że będzie to wiec jakich wiele. Okazało się, że był to wiec poparcia przemian politycznych, jakie nadchodziły. Po wiecu poszliśmy w pochodzie przez most Grunwaldzki pod gmach poczty, gdzie na dachu były zainstalowane anteny zagłuszające zachodnie rozgłośnie, tam skandowaliśmy „Przestać głuszyć”, „Uwolnić Wyszyńskiego”, „Oddać Lwów i Wilno”. Następnie pochód przeszedł do Rynku i dalej ul. Stalingradzką (obecnie Świdnicką) w stronę Dworca Głównego. Część pochodu poszła w stronę ulicy Stalina (obecnie Jedności Narodowej). Na całej trasie skandowano hasła, a z okien okolicznych budynków rozlegały się okrzyki „Brawo studenci”. Na ulicy Stalingradzkiej i Stalina pozrywano tabliczki z nazwami ulic. Naprzeciw gmachu Opery Wrocławskiej znajdował się budynek Towarzystwa Przyjaźni Polsko - Radzieckiej. Uczestnicy pochodu podpalili czerwone flagi i zniszczyli gabloty stojące przed budynkiem. Zniszczono również gabloty propagandowe stojące przed Dworcem Głównym. zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Jednosci narodowej

    MIrek (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 37 / 13

    Pomiedzy Jednosci narodowej a stalina , przez 3 - 4 miesiecy nazywala sie "Bochaterow Wegierskich"


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    powiem więcej!

    ha! (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    wręcz było to "bohaterów" przez samo H :D

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    gardło sobie zdarłam

    stara wrocławianka (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 71 / 14

    krzycząc "Rokossowski do domu". A pamięta Pan tę płonącą pochodnię na samym szczycie Mostu Grunwaldzkiego?


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    @stara wrocławianka

    wrocka (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 7

    pamiętam, jak wspinał się z tą pochodnią jakiś facet. Ciekawe, kto to był...


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    cd

    wrocka (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 1

    nie tyle "wspinał się" (można by pomyśleć, że po pylonie) a czołgał się z zapaloną pochodnią po południowym cięgnie mostu. Wrażenie niesamowite, a jeszcze bardziej zdumiewające, że i dzisiaj mam...rozwiń całość

    nie tyle "wspinał się" (można by pomyśleć, że po pylonie) a czołgał się z zapaloną pochodnią po południowym cięgnie mostu. Wrażenie niesamowite, a jeszcze bardziej zdumiewające, że i dzisiaj mam ten widok przed oczami...zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    no wlasnie

    Latawiec (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 56 / 31

    Pl. Dominikanski to pl. Dzierzynskiego, Pl. JPII to 1-go Maja, a Pl. Solidarnosci to dawny Pl. Czerwony. Wlasnie nie wiem dlaczego zapomniano zmienic Zaporoska na Sudecka. Druga sprawa to nie wiem...rozwiń całość

    Pl. Dominikanski to pl. Dzierzynskiego, Pl. JPII to 1-go Maja, a Pl. Solidarnosci to dawny Pl. Czerwony. Wlasnie nie wiem dlaczego zapomniano zmienic Zaporoska na Sudecka. Druga sprawa to nie wiem dlaczego w W-wie moze byc jedna nazwa ulicy przez cala jej dlugosc np. Pulawska, a we W-wiu dzieli je sie na mniejsze czesci. Przeciez Legnicka, Kosmonautow, Sredzka to jedna ulica, tak samo Borowska i Grota czy Hubska, Bardzka itd. zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Przyznam się,

    masza (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 45 / 21

    że nie rozumiem stanu ducha i umysłu pewnej grupy internautów. Negowanie za pomocą minusów oczywistej oczywistości jak to, że pl. Dominikański nosił dawniej nazwę pl. Dzierżyńskiego, chyba o czymś...rozwiń całość

    że nie rozumiem stanu ducha i umysłu pewnej grupy internautów. Negowanie za pomocą minusów oczywistej oczywistości jak to, że pl. Dominikański nosił dawniej nazwę pl. Dzierżyńskiego, chyba o czymś świadczy. To tak na marginesie całej dzisiejszej wymiany poglądów.zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    zależy jak głęboko sięgnie sie w przeszłość

    wrocławianiN (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 26 / 20

    A jeszcze dawniej był placem Dominikańśkim ale trzeba przyznać,że mniejszym

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Polecane

    Wideo